॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कांपना, हिलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: कम्पने · पर्याय: कम्पन, कम्प्र, चल, लोल, चलाचल
अंग्रेज़ी: to move, to shake, to walk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चलनम् | चलने | चलनानि |
| द्वितीया | चलनम् | चलने | चलनानि |
| तृतीया | चलनेन | चलनाभ्याम् | चलनैः |
| चतुर्थी | चलनाय | चलनाभ्याम् | चलनेभ्यः |
| पञ्चमी | चलनात् / चलनाद् | चलनाभ्याम् | चलनेभ्यः |
| षष्ठी | चलनस्य | चलनयोः | चलनानाम् |
| सप्तमी | चलने | चलनयोः | चलनेषु |
| सम्बोधन | हे चलन | हे चलने | हे चलनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चलति | चलतः | चलन्ति |
| मध्यम | चलसि | चलथः | चलथ |
| उत्तम | चलामि | चलावः | चलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चलति · लिट्: चचाल · लुट्: चलिता · लृट्: चलिष्यति · लोट्: चलतात् · लङ्: अचलत् · विधिलिङ्: चलेत् · आशीर्लिङ्: चल्यात् · लुङ्: अचालीत् · लृङ्: अचलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चलन · ण्वुल्: चालकः · तृच्: चलिता · ण्यत्: चाल्यः · तव्य: चलितव्यः · अनीयर्: चलनीयः · क्त: चलितः · क्तवतु: चलितवान् · शतृ: चलन् · स्य-शतृ: चलिष्यन् · क्त्वा: चलित्वा · ल्यप्: प्रचल्य · तुमुन्: चलितुम् · णमुल्: चालम् · घञ्: चालः · क्तिन्: चल्ति · क्वसु: चेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संचलन | चलन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + चल् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: संचलन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
संचलन 📚 ➤ कांपना, हिलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: कम्पने · पर्याय: कम्पन, कम्प्र, चल, लोल, चलाचल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चलन 📚 | चलने का भाव । गति । चाल । यौ॰—चलनहार | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| चलन |
चंचल/काँपने वाला (३.१.७३) — कम्पन, कम्प्र, चल, लोल, चलाचल |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड