॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: धातु या कृदन्त (क) के साथ मिलकर , साथ साथ- यथा संगम, संभाषण, संधा, संयुज् आदि में शब्दों से पूर्व उपसर्ग के रुप में लगकर इसका निम्नांकित अर्थ हैं (ख) कभी कभी यह धातु के अर्थ को प्रकट कर देता हैं, और इसका अर्थ होता हैं
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: देना, सौंपना
संस्कृत: दाने
अंग्रेज़ी: to give, to provide, to donate, to handover
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदत्त | अददाताम् | अददत |
| मध्यम | अदत्थाः | अददाथाम् | अदद्ध्वम् |
| उत्तम | अददि | अदद्वहि | अदद्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ददाति · लट् (आत्मने.): दत्ते · लिट्: ददौ · लिट् (आत्मने.): ददे · लुट्: दाता · लुट् (आत्मने.): दाता · लृट्: दास्यति · लृट् (आत्मने.): दास्यते · लोट्: दत्तात् · लोट् (आत्मने.): दत्ताम् · लङ्: अददात् · लङ् (आत्मने.): अदत्त · विधिलिङ्: दद्यात् · विधिलिङ् (आत्मने.): ददीत · आशीर्लिङ्: देयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दासीष्ट · लुङ्: अदात् · लुङ् (आत्मने.): अदित · लृङ्: अदास्यत् · लृङ् (आत्मने.): अदास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दत्तः · क्तवतु: दत्तवान् · शतृ: ददत्/ददद् · स्य-शतृ: दास्यन् · शानच्: ददानः · क्त्वा: दत्त्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · घञ्: दायः · क्तिन्: दत्ति · क्वसु: ददिवान्
सम् 📚 ➤ धातु या कृदन्त (क) के साथ मिलकर , साथ साथ- यथा संगम, संभाषण, संधा, संयुज् आदि में शब्दों से पूर्व उपसर्ग के रुप में लगकर इसका निम्नांकित अर्थ हैं (ख) कभी कभी यह धातु के अर्थ को प्रकट कर देता हैं, और इसका अर्थ होता हैं
ददि 📚 ➤ देना, सौंपना
संस्कृत: दाने
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| संददि | सम् + ददि | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड