॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निवास करना, टिकना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: निवासे · पर्याय: वस्त्र, आच्छादन, वास, चेल, अंशुक
अंग्रेज़ी: to dwell,to live, to stay
व्युत्पत्ति: वस् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वसनम् | वसने | वसनानि |
| द्वितीया | वसनम् | वसने | वसनानि |
| तृतीया | वसनेन | वसनाभ्याम् | वसनैः |
| चतुर्थी | वसनाय | वसनाभ्याम् | वसनेभ्यः |
| पञ्चमी | वसनात् / वसनाद् | वसनाभ्याम् | वसनेभ्यः |
| षष्ठी | वसनस्य | वसनयोः | वसनानाम् |
| सप्तमी | वसने | वसनयोः | वसनेषु |
| सम्बोधन | हे वसन | हे वसने | हे वसनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वसति | वसतः | वसन्ति |
| मध्यम | वससि | वसथः | वसथ |
| उत्तम | वसामि | वसावः | वसामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वसति · लिट्: उवास · लुट्: वस्ता · लृट्: वत्स्यति · लोट्: वसतात् · लङ्: अवसत् · विधिलिङ्: वसेत् · आशीर्लिङ्: उष्यात् · लुङ्: अवात्सीत् · लृङ्: अवत्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वसन · ण्वुल्: वासकः · तृच्: वस्ता · ण्यत्: वास्यः · तव्य: वस्तव्यः · अनीयर्: वसनीयः · क्त: उषितः · क्तवतु: उषितवान् · शतृ: वसन् · स्य-शतृ: वत्स्यन् · क्त्वा: उषित्वा · ल्यप्: प्रुष्य · तुमुन्: वस्तुम् · णमुल्: वासम् · घञ्: वासः · क्तिन्: उष्टि · क्वसु: ऊषिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संवसन | वसन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + वस् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: संवसन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
संवसन 📚 ➤ निवास करना, टिकना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: निवासे · पर्याय: वस्त्र, आच्छादन, वास, चेल, अंशुक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वसन 📚 | वस्त्र | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वसन |
वस्त्र (२.६.११६) — वस्त्र, आच्छादन, वासस्, चैल, अंशुक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड