॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कहना, बोलना, सन्देश वचन कहना, भाषण करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सन्देशवचने
अंग्रेज़ी: to inform,to communicate,to speak,to tell,to describe,to utter, to read
व्युत्पत्ति: वद् + णिच् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वादनम् | वादने | वादनानि |
| द्वितीया | वादनम् | वादने | वादनानि |
| तृतीया | वादनेन | वादनाभ्याम् | वादनैः |
| चतुर्थी | वादनाय | वादनाभ्याम् | वादनेभ्यः |
| पञ्चमी | वादनात् / वादनाद् | वादनाभ्याम् | वादनेभ्यः |
| षष्ठी | वादनस्य | वादनयोः | वादनानाम् |
| सप्तमी | वादने | वादनयोः | वादनेषु |
| सम्बोधन | हे वादन | हे वादने | हे वादनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वदति / वादयति | वदतः / वादयतः | वदन्ति / वादयन्ति |
| मध्यम | वदसि / वादयसि | वदथः / वादयथः | वदथ / वादयथ |
| उत्तम | वदामि / वादयामि | वदावः / वादयावः | वदामः / वादयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वदति · लट् (आत्मने.): वदते · लिट्: ववाद · लिट् (आत्मने.): ववदे · लुट्: वदिता · लुट् (आत्मने.): वदिता · लृट्: वदिष्यति · लृट् (आत्मने.): वदिष्यते · लोट्: वदतात् · लोट् (आत्मने.): वदताम् · लङ्: अवदत् · लङ् (आत्मने.): अवदत · विधिलिङ्: वदेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वदेत · आशीर्लिङ्: वद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वदिषीष्ट · लुङ्: अवदीत् · लुङ् (आत्मने.): अवदिष्ट · लृङ्: अवदिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवदिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वदन · ण्वुल्: वादकः · तृच्: वदिता · यत्: वाद्यः · ण्यत्: वाद्यः · तव्य: वदितव्यः · अनीयर्: वदनीयः · क्त: वदितः · क्तवतु: वदितवान् · शतृ: वदन् · स्य-शतृ: वदिष्यन् · शानच्: वदमानः · क्त्वा: वदित्वा · ल्यप्: प्रवद्य · तुमुन्: वदितुम् · णमुल्: वादम् · घञ्: वादः · क्तिन्: वत्ति · क्वसु: ववद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संवादन | वादन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + वद् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: संवादन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
संवादन 📚 ➤ कहना, बोलना, सन्देश वचन कहना, भाषण करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सन्देशवचने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वादन 📚 | बाजा बजाना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड