२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वद् (वदँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0379
धात्वर्थ: सन्देशवचने — कहना, बोलना, सन्देश वचन कहना, भाषण करना (to inform,to communicate,to speak,to tell,to describe,to utter, to read)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदति / वादयति वदतः / वादयतः वदन्ति / वादयन्ति मध्यम वदसि / वादयसि वदथः / वादयथः वदथ / वादयथ उत्तम वदामि / वादयामि वदावः / वादयावः वदामः / वादयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदतात् / वदताद् / वदतु / वादयतात् / वादयताद् / वादयतु वदताम् / वादयताम् वदन्तु / वादयन्तु मध्यम वद / वदतात् / वदताद् / वादय / वादयतात् / वादयताद् वदतम् / वादयतम् वदत / वादयत उत्तम वदानि / वादयानि वदाव / वादयाव वदाम / वादयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदत् / अवदद् / अवादयत् / अवादयद् अवदताम् / अवादयताम् अवदन् / अवादयन् मध्यम अवदः / अवादयः अवदतम् / अवादयतम् अवदत / अवादयत उत्तम अवदम् / अवादयम् अवदाव / अवादयाव अवदाम / अवादयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदेत् / वदेद् / वादयेत् / वादयेद् वदेताम् / वादयेताम् वदेयुः / वादयेयुः मध्यम वदेः / वादयेः वदेतम् / वादयेतम् वदेत / वादयेत उत्तम वदेयम् / वादयेयम् वदेव / वादयेव वदेम / वादयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिष्यति / वादयिष्यति वदिष्यतः / वादयिष्यतः वदिष्यन्ति / वादयिष्यन्ति मध्यम वदिष्यसि / वादयिष्यसि वदिष्यथः / वादयिष्यथः वदिष्यथ / वादयिष्यथ उत्तम वदिष्यामि / वादयिष्यामि वदिष्यावः / वादयिष्यावः वदिष्यामः / वादयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिता / वादयिता वदितारौ / वादयितारौ वदितारः / वादयितारः मध्यम वदितासि / वादयितासि वदितास्थः / वादयितास्थः वदितास्थ / वादयितास्थ उत्तम वदितास्मि / वादयितास्मि वदितास्वः / वादयितास्वः वदितास्मः / वादयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववाद / वादयाञ्चकार / वादयामास / वादयाम्बभूव ववदतुः / वादयाञ्चक्रतुः / वादयामासतुः / वादयाम्बभूवतुः ववदुः / वादयाञ्चक्रुः / वादयामासुः / वादयाम्बभूवुः मध्यम ववदिथ / वादयाञ्चकर्थ / वादयामासिथ / वादयाम्बभूविथ ववदथुः / वादयाञ्चक्रथुः / वादयामासथुः / वादयाम्बभूवथुः ववद / वादयाञ्चक्र / वादयामास / वादयाम्बभूव उत्तम ववद / ववाद / वादयाञ्चकर / वादयाञ्चकार / वादयामास / वादयाम्बभूव ववदिव / वादयाञ्चकृव / वादयामासिव / वादयाम्बभूविव ववदिम / वादयाञ्चकृम / वादयामासिम / वादयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदीत् / अवदीद् / अवादीत् / अवादीद् / अवीवदत् / अवीवदद् अवदिष्टाम् / अवादिष्टाम् / अवीवदताम् अवदिषुः / अवादिषुः / अवीवदन् मध्यम अवदीः / अवादीः / अवीवदः अवदिष्टम् / अवादिष्टम् / अवीवदतम् अवदिष्ट / अवादिष्ट / अवीवदत उत्तम अवदिषम् / अवादिषम् / अवीवदम् अवदिष्व / अवादिष्व / अवीवदाव अवदिष्म / अवादिष्म / अवीवदाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वद्यात् / वद्याद् / वाद्यात् / वाद्याद् वद्यास्ताम् / वाद्यास्ताम् वद्यासुः / वाद्यासुः मध्यम वद्याः / वाद्याः वद्यास्तम् / वाद्यास्तम् वद्यास्त / वाद्यास्त उत्तम वद्यासम् / वाद्यासम् वद्यास्व / वाद्यास्व वद्यास्म / वाद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदिष्यत् / अवदिष्यद् / अवादयिष्यत् / अवादयिष्यद् अवदिष्यताम् / अवादयिष्यताम् अवदिष्यन् / अवादयिष्यन् मध्यम अवदिष्यः / अवादयिष्यः अवदिष्यतम् / अवादयिष्यतम् अवदिष्यत / अवादयिष्यत उत्तम अवदिष्यम् / अवादयिष्यम् अवदिष्याव / अवादयिष्याव अवदिष्याम / अवादयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदते / वादयते वदेते / वादयेते वदन्ते / वादयन्ते मध्यम वदसे / वादयसे वदेथे / वादयेथे वदध्वे / वादयध्वे उत्तम वदे / वादये वदावहे / वादयावहे वदामहे / वादयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदताम् / वादयताम् वदेताम् / वादयेताम् वदन्ताम् / वादयन्ताम् मध्यम वदस्व / वादयस्व वदेथाम् / वादयेथाम् वदध्वम् / वादयध्वम् उत्तम वदै / वादयै वदावहै / वादयावहै वदामहै / वादयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदत / अवादयत अवदेताम् / अवादयेताम् अवदन्त / अवादयन्त मध्यम अवदथाः / अवादयथाः अवदेथाम् / अवादयेथाम् अवदध्वम् / अवादयध्वम् उत्तम अवदे / अवादये अवदावहि / अवादयावहि अवदामहि / अवादयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदेत / वादयेत वदेयाताम् / वादयेयाताम् वदेरन् / वादयेरन् मध्यम वदेथाः / वादयेथाः वदेयाथाम् / वादयेयाथाम् वदेध्वम् / वादयेध्वम् उत्तम वदेय / वादयेय वदेवहि / वादयेवहि वदेमहि / वादयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिष्यते / वादयिष्यते वदिष्येते / वादयिष्येते वदिष्यन्ते / वादयिष्यन्ते मध्यम वदिष्यसे / वादयिष्यसे वदिष्येथे / वादयिष्येथे वदिष्यध्वे / वादयिष्यध्वे उत्तम वदिष्ये / वादयिष्ये वदिष्यावहे / वादयिष्यावहे वदिष्यामहे / वादयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिता / वादयिता वदितारौ / वादयितारौ वदितारः / वादयितारः मध्यम वदितासे / वादयितासे वदितासाथे / वादयितासाथे वदिताध्वे / वादयिताध्वे उत्तम वदिताहे / वादयिताहे वदितास्वहे / वादयितास्वहे वदितास्महे / वादयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववदे / वादयाञ्चक्रे / वादयामास / वादयाम्बभूव ववदाते / वादयाञ्चक्राते / वादयामासतुः / वादयाम्बभूवतुः ववदिरे / वादयाञ्चक्रिरे / वादयामासुः / वादयाम्बभूवुः मध्यम ववदिषे / वादयाञ्चकृषे / वादयामासिथ / वादयाम्बभूविथ ववदाथे / वादयाञ्चक्राथे / वादयामासथुः / वादयाम्बभूवथुः ववदिध्वे / वादयाञ्चकृढ्वे / वादयामास / वादयाम्बभूव उत्तम ववदे / वादयाञ्चक्रे / वादयामास / वादयाम्बभूव ववदिवहे / वादयाञ्चकृवहे / वादयामासिव / वादयाम्बभूविव ववदिमहे / वादयाञ्चकृमहे / वादयामासिम / वादयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदिष्ट / अवीवदत अवदिषाताम् / अवीवदेताम् अवदिषत / अवीवदन्त मध्यम अवदिष्ठाः / अवीवदथाः अवदिषाथाम् / अवीवदेथाम् अवदिध्वम् / अवीवदध्वम् उत्तम अवदिषि / अवीवदे अवदिष्वहि / अवीवदावहि अवदिष्महि / अवीवदामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिषीष्ट / वादयिषीष्ट वदिषीयास्ताम् / वादयिषीयास्ताम् वदिषीरन् / वादयिषीरन् मध्यम वदिषीष्ठाः / वादयिषीष्ठाः वदिषीयास्थाम् / वादयिषीयास्थाम् वदिषीध्वम् / वादयिषीढ्वम् / वादयिषीध्वम् उत्तम वदिषीय / वादयिषीय वदिषीवहि / वादयिषीवहि वदिषीमहि / वादयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवदिष्यत / अवादयिष्यत अवदिष्येताम् / अवादयिष्येताम् अवदिष्यन्त / अवादयिष्यन्त मध्यम अवदिष्यथाः / अवादयिष्यथाः अवदिष्येथाम् / अवादयिष्येथाम् अवदिष्यध्वम् / अवादयिष्यध्वम् उत्तम अवदिष्ये / अवादयिष्ये अवदिष्यावहि / अवादयिष्यावहि अवदिष्यामहि / अवादयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वद्यते / वाद्यते वद्येते / वाद्येते वद्यन्ते / वाद्यन्ते मध्यम वद्यसे / वाद्यसे वद्येथे / वाद्येथे वद्यध्वे / वाद्यध्वे उत्तम वद्ये / वाद्ये वद्यावहे / वाद्यावहे वद्यामहे / वाद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वद्यताम् / वाद्यताम् वद्येताम् / वाद्येताम् वद्यन्ताम् / वाद्यन्ताम् मध्यम वद्यस्व / वाद्यस्व वद्येथाम् / वाद्येथाम् वद्यध्वम् / वाद्यध्वम् उत्तम वद्यै / वाद्यै वद्यावहै / वाद्यावहै वद्यामहै / वाद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवद्यत / अवाद्यत अवद्येताम् / अवाद्येताम् अवद्यन्त / अवाद्यन्त मध्यम अवद्यथाः / अवाद्यथाः अवद्येथाम् / अवाद्येथाम् अवद्यध्वम् / अवाद्यध्वम् उत्तम अवद्ये / अवाद्ये अवद्यावहि / अवाद्यावहि अवद्यामहि / अवाद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वद्येत / वाद्येत वद्येयाताम् / वाद्येयाताम् वद्येरन् / वाद्येरन् मध्यम वद्येथाः / वाद्येथाः वद्येयाथाम् / वाद्येयाथाम् वद्येध्वम् / वाद्येध्वम् उत्तम वद्येय / वाद्येय वद्येवहि / वाद्येवहि वद्येमहि / वाद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वदिष्यते / वादयिष्यते / वादिष्यते वदिष्येते / वादयिष्येते / वादिष्येते वदिष्यन्ते / वादयिष्यन्ते / वादिष्यन्ते मध्यम वदिष्यसे / वादयिष्यसे / वादिष्यसे वदिष्येथे / वादयिष्येथे / वादिष्येथे वदिष्यध्वे / वादयिष्यध्वे / वादिष्यध्वे उत्तम वदिष्ये / वादयिष्ये / वादिष्ये वदिष्यावहे / वादयिष्यावहे / वादिष्यावहे वदिष्यामहे / वादयिष्यामहे / वादिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वदन — — वदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वादक वादकः वादिका वादकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वदितृ वदिता वदित्री वदितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त वाद्य वाद्यः वाद्या वाद्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त वाद्य वाद्यः वाद्या वाद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वदितव्य वदितव्यः वदितव्या वदितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वदनीय वदनीयः वदनीया वदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वदित वदितः वदिता वदितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वदितवत् वदितवान् वदितवती वदितवत् / वदितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वदत् वदन् वदन्ती वदत् / वदद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वदिष्यत् वदिष्यन् वदिष्यती / वदिष्यन्ती वदिष्यत् / वदिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वदमान वदमानः वदमाना वदमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वदित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वदितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वादम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वाद वादः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वत्ति — वत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववद्वस् ववद्वान् ववदुषी ववद्वत् / ववद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।