॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बांधना, गूंथना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie,to bind, to quill, to interlock
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सयः | सयौ | सयाः |
| द्वितीया | सयम् | सयौ | सयान् |
| तृतीया | सयेन | सयाभ्याम् | सयैः |
| चतुर्थी | सयाय | सयाभ्याम् | सयेभ्यः |
| पञ्चमी | सयात् / सयाद् | सयाभ्याम् | सयेभ्यः |
| षष्ठी | सयस्य | सययोः | सयानाम् |
| सप्तमी | सये | सययोः | सयेषु |
| सम्बोधन | हे सय | हे सयौ | हे सयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सिनोति | सिनुतः | सिन्वन्ति |
| मध्यम | सिनोषि | सिनुथः | सिनुथ |
| उत्तम | सिनोमि | सिनुवः / सिन्वः | सिनुमः / सिन्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सिनोति · लट् (आत्मने.): सिनुते · लिट्: सिषाय · लिट् (आत्मने.): सिष्ये · लुट्: सेता · लुट् (आत्मने.): सेता · लृट्: सेष्यति · लृट् (आत्मने.): सेष्यते · लोट्: सिनुतात् · लोट् (आत्मने.): सिनुताम् · लङ्: असिनोत् · लङ् (आत्मने.): असिनुत · विधिलिङ्: सिनुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): सिन्वीत · आशीर्लिङ्: सीयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सेषीष्ट · लुङ्: असैषीत् · लुङ् (आत्मने.): असेष्ट · लृङ्: असेष्यत् · लृङ् (आत्मने.): असेष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सयन · ण्वुल्: सायकः · तृच्: सेता · यत्: सेयः · तव्य: सेतव्यः · अनीयर्: सयनीयः · क्त: सितः · क्तवतु: सितवान् · शतृ: सिन्वन् · स्य-शतृ: सेष्यन् · शानच्: सिन्वानः · क्त्वा: सित्वा · ल्यप्: प्रसित्य · तुमुन्: सेतुम् · णमुल्: सायम् · क्तिन्: सिति · क्वसु: सिषिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संसय | सय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + सि + अच् 📚 अन्य सम्भावना: सय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + सि + अच् |
संसय 📚 ➤ बांधना, गूंथना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सय 📚 | पु संज्ञा पुं॰ दे॰ 'शत' | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड