🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:42 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सि (षिञ्)

स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0002
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना, गूंथना (to tie,to bind, to quill, to interlock)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिनोतिसिनुतःसिन्वन्ति
मध्यमसिनोषिसिनुथःसिनुथ
उत्तमसिनोमिसिनुवः / सिन्वःसिनुमः / सिन्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिनुतात् / सिनुताद् / सिनोतुसिनुताम्सिन्वन्तु
मध्यमसिनु / सिनुतात् / सिनुताद्सिनुतम्सिनुत
उत्तमसिनवानिसिनवावसिनवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसिनोत् / असिनोद्असिनुताम्असिन्वन्
मध्यमअसिनोःअसिनुतम्असिनुत
उत्तमअसिनवम्असिनुव / असिन्वअसिनुम / असिन्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिनुयात् / सिनुयाद्सिनुयाताम्सिनुयुः
मध्यमसिनुयाःसिनुयातम्सिनुयात
उत्तमसिनुयाम्सिनुयावसिनुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेष्यतिसेष्यतःसेष्यन्ति
मध्यमसेष्यसिसेष्यथःसेष्यथ
उत्तमसेष्यामिसेष्यावःसेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेतासेतारौसेतारः
मध्यमसेतासिसेतास्थःसेतास्थ
उत्तमसेतास्मिसेतास्वःसेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिषायसिष्यतुःसिष्युः
मध्यमसिषयिथ / सिषेथसिष्यथुःसिष्य
उत्तमसिषय / सिषायसिष्यिवसिष्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसैषीत् / असैषीद्असैष्टाम्असैषुः
मध्यमअसैषीःअसैष्टम्असैष्ट
उत्तमअसैषम्असैष्वअसैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसीयात् / सीयाद्सीयास्ताम्सीयासुः
मध्यमसीयाःसीयास्तम्सीयास्त
उत्तमसीयासम्सीयास्वसीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेष्यत् / असेष्यद्असेष्यताम्असेष्यन्
मध्यमअसेष्यःअसेष्यतम्असेष्यत
उत्तमअसेष्यम्असेष्यावअसेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें