॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सम्मिश्रण, मिलाप, संयोग, समष्टि, संग्रह
संस्कृत: समूहः · पर्याय: समूह, निवह, व्यूह, सन्दोह, विसर
व्युत्पत्ति: सम् + अव + इ + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | समवायः | समवायौ | समवायाः |
| द्वितीया | समवायम् | समवायौ | समवायान् |
| तृतीया | समवायेन | समवायाभ्याम् | समवायैः |
| चतुर्थी | समवायाय | समवायाभ्याम् | समवायेभ्यः |
| पञ्चमी | समवायात् / समवायाद् | समवायाभ्याम् | समवायेभ्यः |
| षष्ठी | समवायस्य | समवाययोः | समवायानाम् |
| सप्तमी | समवाये | समवाययोः | समवायेषु |
| सम्बोधन | हे समवाय | हे समवायौ | हे समवायाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| समवाय | समवाय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अव (पुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + अव् + अच् | अव (नपुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + अव् + अच् |
समवाय 📚 ➤ सम्मिश्रण, मिलाप, संयोग, समष्टि, संग्रह
संस्कृत: समूहः · पर्याय: समूह, निवह, व्यूह, सन्दोह, विसर
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| समवाय 📚 | समूह । झुंड | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| समवाय |
समूह के और नाम (२.५.४२) — स्तोम, ओघ, निकर, व्रात, वार, संघात, संचय, समुदाय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड