॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नहीं घबड़ाना, एक समान रहना
संस्कृत: अवैकल्ये
अंग्रेज़ी: to be calm, to be coolheaded
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | समतात् / समताद् / समतु | समताम् | समन्तु |
| मध्यम | सम / समतात् / समताद् | समतम् | समत |
| उत्तम | समानि | समाव | समाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: समति · लिट्: ससाम · लुट्: समिता · लृट्: समिष्यति · लोट्: समतात् · लङ्: असमत् · विधिलिङ्: समेत् · आशीर्लिङ्: सम्यात् · लुङ्: असमीत् · लृङ्: असमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: समन · ण्वुल्: समकः · तृच्: समिता · यत्: सम्यः · तव्य: समितव्यः · अनीयर्: समनीयः · क्त: समितः · क्तवतु: समितवान् · शतृ: समन् · स्य-शतृ: समिष्यन् · क्त्वा: समित्वा · ल्यप्: प्रसम्य · तुमुन्: समितुम् · णमुल्: समम् · घञ्: समः · क्तिन्: सान्ति · क्वसु: सेमिवान्
अर्थ: आशय,प्रयोजन,लक्ष्य,उद्देश्य,अभिलाष,इच्छा
संस्कृत: द्रव्यम्, अभिधेयः, निवृत्तिः, प्रयोजनम्, वस्तु · पर्याय: द्रव्य, वित्त, स्वापतेय, रिक्थ, ऋक्थ
व्युत्पत्ति: ऋ+थन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अर्थः | अर्थौ | अर्थाः |
| द्वितीया | अर्थम् | अर्थौ | अर्थान् |
| तृतीया | अर्थेन | अर्थाभ्याम् | अर्थैः |
| चतुर्थी | अर्थाय | अर्थाभ्याम् | अर्थेभ्यः |
| पञ्चमी | अर्थात् / अर्थाद् | अर्थाभ्याम् | अर्थेभ्यः |
| षष्ठी | अर्थस्य | अर्थयोः | अर्थानाम् |
| सप्तमी | अर्थे | अर्थयोः | अर्थेषु |
| सम्बोधन | हे अर्थ | हे अर्थौ | हे अर्थाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
सम 📚 ➤ नहीं घबड़ाना, एक समान रहना
संस्कृत: अवैकल्ये
अर्थ 📚 ➤ आशय,प्रयोजन,लक्ष्य,उद्देश्य,अभिलाष,इच्छा
संस्कृत: द्रव्यम्, अभिधेयः, निवृत्तिः, प्रयोजनम्, वस्तु · पर्याय: द्रव्य, वित्त, स्वापतेय, रिक्थ, ऋक्थ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सम् 📚 | दे॰ 'सं' | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अर्थ 📚 | शब्द का अभिप्राय । मनुष्य के हृदय का आशय जो शब्द से प्रकट हो । शब्द की… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अर्थ |
(विशेष्य के अनुसार लिङ्ग वाले —) 'अर्थ' अन्त वाले समास (द्विजार्थः सूप (३.५.४३) — अलम्, प्राप्त, आपन्न |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| समार्थ | सम + अर्थ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड