॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go, walk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सलतात् / सलताद् / सलतु | सलताम् | सलन्तु |
| मध्यम | सल / सलतात् / सलताद् | सलतम् | सलत |
| उत्तम | सलानि | सलाव | सलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सलति · लिट्: ससाल · लुट्: सलिता · लृट्: सलिष्यति · लोट्: सलतात् · लङ्: असलत् · विधिलिङ्: सलेत् · आशीर्लिङ्: सल्यात् · लुङ्: असालीत् · लृङ्: असलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सलन · ण्वुल्: सालकः · तृच्: सलिता · ण्यत्: साल्यः · तव्य: सलितव्यः · अनीयर्: सलनीयः · क्त: सलितः · क्तवतु: सलितवान् · शतृ: सलन् · स्य-शतृ: सलिष्यन् · क्त्वा: सलित्वा · ल्यप्: प्रसल्य · तुमुन्: सलितुम् · णमुल्: सालम् · घञ्: सालः · क्तिन्: सल्ति · क्वसु: सेलिवान्
अर्थ: जो जीता न जा सके, अजेय, दुर्धर
संस्कृत: विष्णुः · पर्याय: विष्णु, नारायण, कृष्ण, वैकुण्ठ, विष्टरश्रवस्
व्युत्पत्ति: नञ्+जि+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अजितः | अजितौ | अजिताः |
| द्वितीया | अजितम् | अजितौ | अजितान् |
| तृतीया | अजितेन | अजिताभ्याम् | अजितैः |
| चतुर्थी | अजिताय | अजिताभ्याम् | अजितेभ्यः |
| पञ्चमी | अजितात् / अजिताद् | अजिताभ्याम् | अजितेभ्यः |
| षष्ठी | अजितस्य | अजितयोः | अजितानाम् |
| सप्तमी | अजिते | अजितयोः | अजितेषु |
| सम्बोधन | हे अजित | हे अजितौ | हे अजिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजति | अजतः | अजन्ति |
| मध्यम | अजसि | अजथः | अजथ |
| उत्तम | अजामि | अजावः | अजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अजति · लिट्: विवाय · लुट्: अजिता · लृट्: अजिष्यति · लोट्: अजतात् · लङ्: आजत् · विधिलिङ्: अजेत् · आशीर्लिङ्: वीयात् · लुङ्: अवैषीत् · लृङ्: अवेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अजन · ण्वुल्: वायकः · तृच्: अजिता · ण्यत्: वैयः · तव्य: अजितव्यः · अनीयर्: वयनीयः · क्त: अजितः · क्तवतु: अजितवान् · शतृ: अजन् · स्य-शतृ: अजिष्यन् · क्त्वा: अजित्वा · ल्यप्: प्राज्य · तुमुन्: अजितुम् · णमुल्: वायम् · घञ्: आजः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आजिवान्
सल 📚 ➤ to go, walk (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: गतौ
अजित 📚 ➤ जो जीता न जा सके, अजेय, दुर्धर
संस्कृत: विष्णुः · पर्याय: विष्णु, नारायण, कृष्ण, वैकुण्ठ, विष्टरश्रवस्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सल् 📚 | (for सर्, a form of √ सृ) cl. 1. P. सलति, to go, move, Dhātup. xv, 40 | 🔵🟣 |
| अजित 📚 | अपराजित । जो जीता न गया हो | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सलाजित | सल + अजित | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड