॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, तेजोहीन करना
संस्कृत: गतिदीप्त्योः
अंग्रेज़ी: to go,to take away charm
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | फणतात् / फणताद् / फणतु | फणताम् | फणन्तु |
| मध्यम | फण / फणतात् / फणताद् | फणतम् | फणत |
| उत्तम | फणानि | फणाव | फणाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: फणति · लिट्: पफाण · लुट्: फणिता · लृट्: फणिष्यति · लोट्: फणतात् · लङ्: अफणत् · विधिलिङ्: फणेत् · आशीर्लिङ्: फण्यात् · लुङ्: अफणीत् · लृङ्: अफणिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: फणन · ण्वुल्: फाणकः · तृच्: फणिता · ण्यत्: फाण्यः · तव्य: फणितव्यः · अनीयर्: फणनीयः · क्त: फणितः · क्तवतु: फणितवान् · शतृ: फणन् · स्य-शतृ: फणिष्यन् · क्त्वा: फणित्वा · ल्यप्: प्रफण्य · तुमुन्: फणितुम् · णमुल्: फाणम् · घञ्: फाणः · क्तिन्: फाण्टि · क्वसु: फेणिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सहस-फण | समास: सहस + फण् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: फण् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: फण (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | फण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: फण् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सहस 📚 | पु वि॰ दे॰ 'सहस्र' | 🟠🔵 |
| फण् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xix, 73) फणति (Naigh. ii, 14; pf. पफाण, 2. sg. पफण… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड