॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भेंट, उपहार, दान
संस्कृत: समापनम्, दानम् · पर्याय: अवसान, इति
व्युत्पत्ति: सन् + क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सातिः | साती | सातयः |
| द्वितीया | सातिम् | साती | सातीः |
| तृतीया | सात्या | सातिभ्याम् | सातिभिः |
| चतुर्थी | सातये / सात्यै | सातिभ्याम् | सातिभ्यः |
| पञ्चमी | सातेः / सात्याः | सातिभ्याम् | सातिभ्यः |
| षष्ठी | सातेः / सात्याः | सात्योः | सातीनाम् |
| सप्तमी | सातौ / सात्याम् | सात्योः | सातिषु |
| सम्बोधन | हे साते | हे साती | हे सातयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: स्वाद लेना, चखना
संस्कृत: आस्वादने
अंग्रेज़ी: to taste
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लकतात् / लकताद् / लकतु / लाकयतात् / लाकयताद् / लाकयतु | लकताम् / लाकयताम् | लकन्तु / लाकयन्तु |
| मध्यम | लक / लकतात् / लकताद् / लाकय / लाकयतात् / लाकयताद् | लकतम् / लाकयतम् | लकत / लाकयत |
| उत्तम | लकानि / लाकयानि | लकाव / लाकयाव | लकाम / लाकयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लकति · लट् (आत्मने.): लाकयते · लिट्: ललाक · लिट् (आत्मने.): लाकयाञ्चक्रे · लुट्: लकिता · लुट् (आत्मने.): लाकयिता · लृट्: लकिष्यति · लृट् (आत्मने.): लाकयिष्यते · लोट्: लकतात् · लोट् (आत्मने.): लाकयताम् · लङ्: अलकत् · लङ् (आत्मने.): अलाकयत · विधिलिङ्: लकेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): लाकयेत · आशीर्लिङ्: लक्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लाकयिषीष्ट · लुङ्: अलकीत् · लुङ् (आत्मने.): अलीलकत · लृङ्: अलकिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलाकयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लकन · ण्वुल्: लाककः · तृच्: लकिता · यत्: लाक्यः · ण्यत्: लाक्यः · तव्य: लकितव्यः · अनीयर्: लकनीयः · क्त: लकितः · क्तवतु: लकितवान् · शतृ: लकन् · स्य-शतृ: लकिष्यन् · शानच्: लाकयमानः · क्त्वा: लकित्वा · ल्यप्: प्रलक्य · तुमुन्: लकितुम् · णमुल्: लाकम् · घञ्: लाकः · क्तिन्: लक्ति · क्वसु: लेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| साती | साति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 (व्युत्पत्ति: सन् + क्तिन्) अन्य सम्भावना: साति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन | साति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
| लक | लक् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: लक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | लक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
साती 📚 ➤ भेंट, उपहार, दान
संस्कृत: समापनम्, दानम् · पर्याय: अवसान, इति
लक 📚 ➤ स्वाद लेना, चखना
संस्कृत: आस्वादने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| साति 📚 | पु ^१ संज्ञा स्त्री॰ शासन । दंड | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| लक् 📚 | (cf. √ रक्) cl. 10. P. लाकयति, to taste; to obtain, Dhātup. xxxiii, 63… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| साति |
समाप्ति (३.२.३८) — अवसान |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड