॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विध्वंस करना, नष्ट करना, नष्ट होना, मग्न होना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अन्तकर्मणि
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy, to terminate, to finish, to end
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्यति | स्यतः | स्यन्ति |
| मध्यम | स्यसि | स्यथः | स्यथ |
| उत्तम | स्यामि | स्यावः | स्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्यति · लिट्: ससौ · लुट्: साता · लृट्: सास्यति · लोट्: स्यतात् · लङ्: अस्यत् · विधिलिङ्: स्येत् · आशीर्लिङ्: सेयात् · लुङ्: असात् · लृङ्: असास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सान · ण्वुल्: सायकः · तृच्: साता · यत्: सेयः · तव्य: सातव्यः · अनीयर्: सानीयः · क्त: सितः · क्तवतु: सितवान् · शतृ: स्यन् · स्य-शतृ: सास्यन् · क्त्वा: सित्वा · ल्यप्: प्रसाय · तुमुन्: सातुम् · णमुल्: सायम् · घञ्: सायः · क्तिन्: साति · क्वसु: ससिवान्
अर्थ: होना
संस्कृत: सत्तायाम्
अंग्रेज़ी: to exist, to become, to be, to happen
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भवतात् / भवताद् / भवतु | भवताम् | भवन्तु |
| मध्यम | भव / भवतात् / भवताद् | भवतम् | भवत |
| उत्तम | भवानि | भवाव | भवाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भवति · लिट्: बभूव · लुट्: भविता · लृट्: भविष्यति · लोट्: भवतात् · लङ्: अभवत् · विधिलिङ्: भवेत् · आशीर्लिङ्: भूयात् · लुङ्: अभूत् · लृङ्: अभविष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भवन · ण्वुल्: भावकः · तृच्: भविता · यत्: भव्यः · ण्यत्: भाव्यः · तव्य: भवितव्यः · अनीयर्: भवनीयः · क्त: भूतः · क्तवतु: भूतवान् · शतृ: भवन् · स्य-शतृ: भविष्यन् · क्त्वा: भूत्वा · ल्यप्: प्रभूय · तुमुन्: भवितुम् · णमुल्: भावम् · घञ्: भावः · क्तिन्: भूति · क्वसु: बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सायम् | अव्यय — सो + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — सि + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) | अव्यय — सै + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) |
| भव | भू धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भव (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | भू धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन |
सायम् 📚 ➤ विध्वंस करना, नष्ट करना, नष्ट होना, मग्न होना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अन्तकर्मणि
भव 📚 ➤ होना
संस्कृत: सत्तायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| भव 📚 | उत्पत्ति । जन्म | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सायंभव | सायम् + भव | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड