॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संतुष्ट होना, खुश होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रीतौ
अंग्रेज़ी: to be pleased, to be delighted, to be happy
व्युत्पत्ति: तुष् + घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तोषः | तोषौ | तोषाः |
| द्वितीया | तोषम् | तोषौ | तोषान् |
| तृतीया | तोषेण | तोषाभ्याम् | तोषैः |
| चतुर्थी | तोषाय | तोषाभ्याम् | तोषेभ्यः |
| पञ्चमी | तोषात् / तोषाद् | तोषाभ्याम् | तोषेभ्यः |
| षष्ठी | तोषस्य | तोषयोः | तोषाणाम् |
| सप्तमी | तोषे | तोषयोः | तोषेषु |
| सम्बोधन | हे तोष | हे तोषौ | हे तोषाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तुष्यति | तुष्यतः | तुष्यन्ति |
| मध्यम | तुष्यसि | तुष्यथः | तुष्यथ |
| उत्तम | तुष्यामि | तुष्यावः | तुष्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तुष्यति · लिट्: तुतोष · लुट्: तोष्टा · लृट्: तोक्ष्यति · लोट्: तुष्यतात् · लङ्: अतुष्यत् · विधिलिङ्: तुष्येत् · आशीर्लिङ्: तुष्यात् · लुङ्: अतुषत् · लृङ्: अतोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तोषण · ण्वुल्: तोषकः · तृच्: तोष्टा · ण्यत्: तोष्यः · तव्य: तोष्टव्यः · अनीयर्: तोषणीयः · क्त: तुष्टः · क्तवतु: तुष्टवान् · शतृ: तुष्यन् · स्य-शतृ: तोक्ष्यन् · क्त्वा: तुष्ट्वा · ल्यप्: प्रतुष्य · तुमुन्: तोष्टुम् · णमुल्: तोषम् · घञ्: तोषः · क्तिन्: तुष्टि · क्वसु: तुतुष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सुतोष | तोष (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सु + तुष् + घञ् 📚 |
सुतोष 📚 ➤ संतुष्ट होना, खुश होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रीतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तोष 📚 | अघाने या मन भरने का भाव । तुष्टि । संतोष । तृप्ति | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड