॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: देवों का पेय, पीयूष, अमृत
संस्कृत: अमृतम्, लेपः, सीहुण्डः · पर्याय: पीयूष, अमृत
व्युत्पत्ति: सुष्ठु धीयते, पीयते धे (धा) + क + टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सुधा | सुधे | सुधाः |
| द्वितीया | सुधाम् | सुधे | सुधाः |
| तृतीया | सुधया | सुधाभ्याम् | सुधाभिः |
| चतुर्थी | सुधायै | सुधाभ्याम् | सुधाभ्यः |
| पञ्चमी | सुधायाः | सुधाभ्याम् | सुधाभ्यः |
| षष्ठी | सुधायाः | सुधयोः | सुधानाम् |
| सप्तमी | सुधायाम् | सुधयोः | सुधासु |
| सम्बोधन | हे सुधे | हे सुधे | हे सुधाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: चमकना, प्रकाशित होना
संस्कृत: भाषायाम्
अंग्रेज़ी: to speak, to talk, to shine, to glow
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | घटतात् / घटताद् / घटतु / घाटयतात् / घाटयताद् / घाटयतु | घटताम् / घाटयताम् | घटन्तु / घाटयन्तु |
| मध्यम | घट / घटतात् / घटताद् / घाटय / घाटयतात् / घाटयताद् | घटतम् / घाटयतम् | घटत / घाटयत |
| उत्तम | घटानि / घाटयानि | घटाव / घाटयाव | घटाम / घाटयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: घटति · लट् (आत्मने.): घाटयते · लिट्: घाटयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): घाटयाञ्चक्रे · लुट्: घटिता · लुट् (आत्मने.): घाटयिता · लृट्: घटिष्यति · लृट् (आत्मने.): घाटयिष्यते · लोट्: घटतात् · लोट् (आत्मने.): घाटयताम् · लङ्: अघटत् · लङ् (आत्मने.): अघाटयत · विधिलिङ्: घटेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): घाटयेत · आशीर्लिङ्: घट्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): घाटयिषीष्ट · लुङ्: अघटीत् · लुङ् (आत्मने.): अजीघटत · लृङ्: अघटिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अघाटयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: घटन · ण्वुल्: घाटकः · तृच्: घटिता · यत्: घाट्यः · ण्यत्: घाट्यः · तव्य: घटितव्यः · अनीयर्: घटनीयः · क्त: घटितः · क्तवतु: घटितवान् · शतृ: घटन् · स्य-शतृ: घटिष्यन् · शानच्: घाटयमानः · क्त्वा: घटित्वा · ल्यप्: प्रघट्य · तुमुन्: घटितुम् · णमुल्: घाटम् · घञ्: घाटः · क्तिन्: घट्टि · क्वसु: जघट्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सुधा | सुधा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: धा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सु + धे + अच् | धा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सु + धे + अच् |
| आघट | आ + घट् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: घट (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + घट् + अच् |
सुधा 📚 ➤ देवों का पेय, पीयूष, अमृत
संस्कृत: अमृतम्, लेपः, सीहुण्डः · पर्याय: पीयूष, अमृत
आघट 📚 ➤ चमकना, प्रकाशित होना
संस्कृत: भाषायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सुधा 📚 | अमृत । पीयुष । अमी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| घट् 📚 | cl. 1. Ā. ˚टते (exceptionally P. ˚ति, MBh. iii, 14703; Vet. ii, 9/10; … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| सुधा |
अमृत के नाम (१.१.५९) — पीयूष, अमृत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सुधाघट | सुधा + आघट | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड