॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मारना, देह त्याग करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणत्यागे · पर्याय: मदन, मन्मथ, प्रद्युम्न, मीनकेतन, कन्दर्प
अंग्रेज़ी: to die
व्युत्पत्ति: मृ + घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मारः | मारौ | माराः |
| द्वितीया | मारम् | मारौ | मारान् |
| तृतीया | मारेण | माराभ्याम् | मारैः |
| चतुर्थी | माराय | माराभ्याम् | मारेभ्यः |
| पञ्चमी | मारात् / माराद् | माराभ्याम् | मारेभ्यः |
| षष्ठी | मारस्य | मारयोः | माराणाम् |
| सप्तमी | मारे | मारयोः | मारेषु |
| सम्बोधन | हे मार | हे मारौ | हे माराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | म्रियते | म्रियेते | म्रियन्ते |
| मध्यम | म्रियसे | म्रियेथे | म्रियध्वे |
| उत्तम | म्रिये | म्रियावहे | म्रियामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): म्रियते · लिट्: ममार · लुट्: मर्ता · लृट्: मरिष्यति · लोट् (आत्मने.): म्रियताम् · लङ् (आत्मने.): अम्रियत · विधिलिङ् (आत्मने.): म्रियेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मृषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमृत · लृङ्: अमरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मरण · ण्वुल्: मारकः · तृच्: मर्ता · ण्यत्: मार्यः · तव्य: मर्तव्यः · अनीयर्: मरणीयः · क्त: मृतः · क्तवतु: मृतवान् · स्य-शतृ: मरिष्यन् · शानच्: म्रियमाणः · क्त्वा: मृत्वा · ल्यप्: प्रमृत्य · तुमुन्: मर्तुम् · णमुल्: मारम् · घञ्: मारः · क्तिन्: मृति · क्वसु: ममृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सुमार | मार (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सु + मृ + घञ् 📚 |
सुमार 📚 ➤ मारना, देह त्याग करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणत्यागे · पर्याय: मदन, मन्मथ, प्रद्युम्न, मीनकेतन, कन्दर्प
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मार 📚 | कामदेव | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मार |
कामदेव के नाम (१.१.२७) — मदन, मन्मथ, प्रद्युम्न, मीनकेतन, कन्दर्प, दर्पक, अनङ्ग, काम |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड