॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ऐश्वर्यवान होना, प्रकाशित होना
संस्कृत: ऐश्वर्यदीप्त्योः
अंग्रेज़ी: to rule, to be powerful, to shine
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सुरतात् / सुरताद् / सुरतु | सुरताम् | सुरन्तु |
| मध्यम | सुर / सुरतात् / सुरताद् | सुरतम् | सुरत |
| उत्तम | सुराणि | सुराव | सुराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सुरति · लिट्: सुषोर · लुट्: सोरिता · लृट्: सोरिष्यति · लोट्: सुरतात् · लङ्: असुरत् · विधिलिङ्: सुरेत् · आशीर्लिङ्: सूर्यात् · लुङ्: असोरीत् · लृङ्: असोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सोरण · ण्वुल्: सोरकः · तृच्: सोरिता · ण्यत्: सोर्यः · तव्य: सोरितव्यः · अनीयर्: सोरणीयः · क्त: सुरितः · क्तवतु: सुरितवान् · शतृ: सुरन् · स्य-शतृ: सोरिष्यन् · क्त्वा: सुरित्वा · ल्यप्: प्रसूर्य · तुमुन्: सोरितुम् · णमुल्: सोरम् · घञ्: सोरः · क्तिन्: सूर्ति · क्वसु: सुषूर्वान्
अर्थ: अंडों का ढेर, मछली आदि के अंडे
संस्कृत: हरितालम् · पर्याय: पिञ्जर, पीतन, ताल, हरितालक
व्युत्पत्ति: आ+अल्+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आलम् | आले | आलानि |
| द्वितीया | आलम् | आले | आलानि |
| तृतीया | आलेन | आलाभ्याम् | आलैः |
| चतुर्थी | आलाय | आलाभ्याम् | आलेभ्यः |
| पञ्चमी | आलात् / आलाद् | आलाभ्याम् | आलेभ्यः |
| षष्ठी | आलस्य | आलयोः | आलानाम् |
| सप्तमी | आले | आलयोः | आलेषु |
| सम्बोधन | हे आल | हे आले | हे आलानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
सुरत 📚 ➤ ऐश्वर्यवान होना, प्रकाशित होना
संस्कृत: ऐश्वर्यदीप्त्योः
आल 📚 ➤ अंडों का ढेर, मछली आदि के अंडे
संस्कृत: हरितालम् · पर्याय: पिञ्जर, पीतन, ताल, हरितालक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सुर् 📚 | (rather Nom. fr. सुर below) cl. 6. P. सुरति, to rule, possess supreme … | 🔵🟣 |
| आल 📚 | हरताल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आल |
हरताल (२.९.१०३) — पिंजर, पीतन, ताल, हरितालक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सुरताल | सुरत + आल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड