॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सूत से लपेटना, रस्सी बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वेष्टने विमोचने ग्रन्थने च
अंग्रेज़ी: to put in thread, to cover with thread
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सूत्रा | सूत्रे | सूत्राः |
| द्वितीया | सूत्राम् | सूत्रे | सूत्राः |
| तृतीया | सूत्रया | सूत्राभ्याम् | सूत्राभिः |
| चतुर्थी | सूत्रायै | सूत्राभ्याम् | सूत्राभ्यः |
| पञ्चमी | सूत्रायाः | सूत्राभ्याम् | सूत्राभ्यः |
| षष्ठी | सूत्रायाः | सूत्रयोः | सूत्राणाम् |
| सप्तमी | सूत्रायाम् | सूत्रयोः | सूत्रासु |
| सम्बोधन | हे सूत्रे | हे सूत्रे | हे सूत्राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सूत्रयति | सूत्रयतः | सूत्रयन्ति |
| मध्यम | सूत्रयसि | सूत्रयथः | सूत्रयथ |
| उत्तम | सूत्रयामि | सूत्रयावः | सूत्रयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सूत्रयति · लट् (आत्मने.): सूत्रयते · लिट्: सूत्रयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): सूत्रयाञ्चक्रे · लुट्: सूत्रयिता · लुट् (आत्मने.): सूत्रयिता · लृट्: सूत्रयिष्यति · लृट् (आत्मने.): सूत्रयिष्यते · लोट्: सूत्रयतात् · लोट् (आत्मने.): सूत्रयताम् · लङ्: असूत्रयत् · लङ् (आत्मने.): असूत्रयत · विधिलिङ्: सूत्रयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): सूत्रयेत · आशीर्लिङ्: सूत्र्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सूत्रयिषीष्ट · लुङ्: असुसूत्रत् · लुङ् (आत्मने.): असुसूत्रत · लृङ्: असूत्रयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): असूत्रयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सूत्रण · ण्वुल्: सूत्रकः · तृच्: सूत्रयिता · यत्: सूत्र्यः · तव्य: सूत्रयितव्यः · अनीयर्: सूत्रणीयः · क्त: सूत्रितः · क्तवतु: सूत्रितवान् · शतृ: सूत्रयन् · स्य-शतृ: सूत्रयिष्यन् · शानच्: सूत्रयमाणः · क्त्वा: सूत्रयित्वा · ल्यप्: प्रसूत्र्य · तुमुन्: सूत्रयितुम् · णमुल्: सूत्रम् · क्तिन्: सूत्र्ति · क्वसु: सूत्रयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सूत्रा | सूत्रा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सूत्र + अच् 📚 अन्य सम्भावना: सूत्रा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: सूत्र + अच् | सूत्रा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: सूत्र + अच् |
सूत्रा 📚 ➤ सूत से लपेटना, रस्सी बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वेष्टने विमोचने ग्रन्थने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सूत्रा 📚 | मकड़ी । (अनेकार्थ॰) | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड