॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सेवा करना, चाकरी करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: सेवने
अंग्रेज़ी: to serve, to devote oneself, practise
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सेवनीयः | सेवनीयौ | सेवनीयाः |
| द्वितीया | सेवनीयम् | सेवनीयौ | सेवनीयान् |
| तृतीया | सेवनीयेन | सेवनीयाभ्याम् | सेवनीयैः |
| चतुर्थी | सेवनीयाय | सेवनीयाभ्याम् | सेवनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | सेवनीयात् / सेवनीयाद् | सेवनीयाभ्याम् | सेवनीयेभ्यः |
| षष्ठी | सेवनीयस्य | सेवनीययोः | सेवनीयानाम् |
| सप्तमी | सेवनीये | सेवनीययोः | सेवनीयेषु |
| सम्बोधन | हे सेवनीय | हे सेवनीयौ | हे सेवनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सेवते | सेवेते | सेवन्ते |
| मध्यम | सेवसे | सेवेथे | सेवध्वे |
| उत्तम | सेवे | सेवावहे | सेवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): सेवते · लिट् (आत्मने.): सिषेवे · लुट् (आत्मने.): सेविता · लृट् (आत्मने.): सेविष्यते · लोट् (आत्मने.): सेवताम् · लङ् (आत्मने.): असेवत · विधिलिङ् (आत्मने.): सेवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सेविषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): असेविष्ट · लृङ् (आत्मने.): असेविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सेवन · ण्वुल्: सेवकः · तृच्: सेविता · ण्यत्: सेव्यः · तव्य: सेवितव्यः · अनीयर्: सेवनीयः · क्त: सेवितः · क्तवतु: सेवितवान् · शानच्: सेवमानः · क्त्वा: सेवित्वा · ल्यप्: प्रसेव्य · तुमुन्: सेवितुम् · णमुल्: सेवम् · घञ्: सेवः · क्तिन्: सयूति · क्वसु: सिषेवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| सेवनीय | सेवनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सेव् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: सेवनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सेव् + अनीयर् |
सेवनीय 📚 ➤ सेवा करना, चाकरी करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: सेवने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| सेवनीय 📚 | mfn. (for 2. See col. 2) to be followed or practised, Bhartṛ | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड