॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उत्पन्न करना, पैदा करना, जनना, गर्भ धारण करना, अद्भुत सामर्थ्य होना
संस्कृत: प्रसवैश्वर्ययोः
अंग्रेज़ी: to give birth, to procreate, to become pregnant, to possess power, to possess supremacy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | असौत् / असौद् | असुताम् | असुवन् |
| मध्यम | असौः | असुतम् | असुत |
| उत्तम | असवम् | असुव | असुम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सौति · लिट्: सुषाव · लुट्: सोता · लृट्: सोष्यति · लोट्: सुतात् · लङ्: असौत् · विधिलिङ्: सुयात् · आशीर्लिङ्: सूयात् · लुङ्: असौषीत् · लृङ्: असोष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सवन · ण्वुल्: सावकः · तृच्: सोता · यत्: सव्यः · ण्यत्: साव्यः · तव्य: सोतव्यः · अनीयर्: सवनीयः · क्त: सुतः · क्तवतु: सुतवान् · शतृ: सुवन् · स्य-शतृ: सोष्यन् · क्त्वा: सुत्वा · ल्यप्: प्रसुत्य · तुमुन्: सोतुम् · णमुल्: सावम् · क्तिन्: सुति · क्वसु: सुषुवान्
अर्थ: प्रभात काल, पौ फटना
व्युत्पत्ति: उष्+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उषः | उषौ | उषाः |
| द्वितीया | उषम् | उषौ | उषान् |
| तृतीया | उषेण | उषाभ्याम् | उषैः |
| चतुर्थी | उषाय | उषाभ्याम् | उषेभ्यः |
| पञ्चमी | उषात् / उषाद् | उषाभ्याम् | उषेभ्यः |
| षष्ठी | उषस्य | उषयोः | उषाणाम् |
| सप्तमी | उषे | उषयोः | उषेषु |
| सम्बोधन | हे उष | हे उषौ | हे उषाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
सौत् 📚 ➤ उत्पन्न करना, पैदा करना, जनना, गर्भ धारण करना, अद्भुत सामर्थ्य होना
संस्कृत: प्रसवैश्वर्ययोः
उष 📚 ➤ प्रभात काल, पौ फटना
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| उष 📚 | पांशुज लवण । खारी मिट्टी से निकाला हुआ नमक | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| सौतुष | सौत् + उष | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड