॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आलिंगन करना, गले लगाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: परिष्वङ्गे
अंग्रेज़ी: to hug,to embrace
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | स्वक्तः | स्वक्तौ | स्वक्ताः |
| द्वितीया | स्वक्तम् | स्वक्तौ | स्वक्तान् |
| तृतीया | स्वक्तेन | स्वक्ताभ्याम् | स्वक्तैः |
| चतुर्थी | स्वक्ताय | स्वक्ताभ्याम् | स्वक्तेभ्यः |
| पञ्चमी | स्वक्तात् / स्वक्ताद् | स्वक्ताभ्याम् | स्वक्तेभ्यः |
| षष्ठी | स्वक्तस्य | स्वक्तयोः | स्वक्तानाम् |
| सप्तमी | स्वक्ते | स्वक्तयोः | स्वक्तेषु |
| सम्बोधन | हे स्वक्त | हे स्वक्तौ | हे स्वक्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्वजते | स्वजेते | स्वजन्ते |
| मध्यम | स्वजसे | स्वजेथे | स्वजध्वे |
| उत्तम | स्वजे | स्वजावहे | स्वजामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): स्वजते · लिट् (आत्मने.): सस्वजे · लुट् (आत्मने.): स्वङ्क्ता · लृट् (आत्मने.): स्वङ्क्ष्यते · लोट् (आत्मने.): स्वजताम् · लङ् (आत्मने.): अस्वजत · विधिलिङ् (आत्मने.): स्वजेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): स्वङ्क्षीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अस्वङ्क्त · लृङ् (आत्मने.): अस्वङ्क्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्वञ्जन · ण्वुल्: स्वञ्जकः · तृच्: स्वङ्क्ता · ण्यत्: स्वञ्ज्यः · तव्य: स्वङ्क्तव्यः · अनीयर्: स्वञ्जनीयः · क्त: स्वक्तः · क्तवतु: स्वक्तवान् · शानच्: स्वजमानः · क्त्वा: स्वक्त्वा · ल्यप्: प्रस्वज्य · तुमुन्: स्वङ्क्तुम् · णमुल्: स्वञ्जम् · घञ्: स्वङ्गः · क्तिन्: स्वक्ति · क्वसु: सस्वज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्वक्त | स्वक्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: स्वञ्ज् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: स्वक्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: स्वञ्ज् + क्त | अक्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सु + अञ्च् + क्त |
स्वक्त 📚 ➤ आलिंगन करना, गले लगाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: परिष्वङ्गे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स्वक्त 📚 | अच्छी तरह लिप्त | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड