॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना, रोगी होना, दुःख देना, सताना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दोपतापयोः
अंग्रेज़ी: to sound, to be ill, to irritate, to trouble
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | स्वारः | स्वारौ | स्वाराः |
| द्वितीया | स्वारम् | स्वारौ | स्वारान् |
| तृतीया | स्वारेण | स्वाराभ्याम् | स्वारैः |
| चतुर्थी | स्वाराय | स्वाराभ्याम् | स्वारेभ्यः |
| पञ्चमी | स्वारात् / स्वाराद् | स्वाराभ्याम् | स्वारेभ्यः |
| षष्ठी | स्वारस्य | स्वारयोः | स्वाराणाम् |
| सप्तमी | स्वारे | स्वारयोः | स्वारेषु |
| सम्बोधन | हे स्वार | हे स्वारौ | हे स्वाराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | स्वरति | स्वरतः | स्वरन्ति |
| मध्यम | स्वरसि | स्वरथः | स्वरथ |
| उत्तम | स्वरामि | स्वरावः | स्वरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: स्वरति · लिट्: सस्वार · लुट्: स्वरिता · लृट्: स्वरिष्यति · लोट्: स्वरतात् · लङ्: अस्वरत् · विधिलिङ्: स्वरेत् · आशीर्लिङ्: स्वर्यात् · लुङ्: अस्वारीत् · लृङ्: अस्वरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: स्वरण · ण्वुल्: स्वारकः · तृच्: स्वर्ता · ण्यत्: स्वार्यः · तव्य: स्वर्तव्यः · अनीयर्: स्वरणीयः · क्त: स्वृतः · क्तवतु: स्वृतवान् · शतृ: स्वरन् · स्य-शतृ: स्वरिष्यन् · क्त्वा: स्वृत्वा · ल्यप्: प्रस्वृत्य · तुमुन्: स्वर्तुम् · णमुल्: स्वारम् · घञ्: स्वारः · क्तिन्: स्वृति · क्वसु: सस्वृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| स्वारः | स्वार (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: स्वृ + घञ् 📚 |
स्वारः 📚 ➤ शब्द करना, रोगी होना, दुःख देना, सताना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दोपतापयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| स्वार 📚 | घोड़े के घर्राटे का शब्द | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड