🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्वृ (स्वृ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1081
धात्वर्थ: शब्दोपतापयोः — शब्द करना, रोगी होना, दुःख देना, सताना (to sound, to be ill, to irritate, to trouble)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरतिस्वरतःस्वरन्ति
मध्यमस्वरसिस्वरथःस्वरथ
उत्तमस्वरामिस्वरावःस्वरामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरतात् / स्वरताद् / स्वरतुस्वरताम्स्वरन्तु
मध्यमस्वर / स्वरतात् / स्वरताद्स्वरतम्स्वरत
उत्तमस्वराणिस्वरावस्वराम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्वरत् / अस्वरद्अस्वरताम्अस्वरन्
मध्यमअस्वरःअस्वरतम्अस्वरत
उत्तमअस्वरम्अस्वरावअस्वराम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरेत् / स्वरेद्स्वरेताम्स्वरेयुः
मध्यमस्वरेःस्वरेतम्स्वरेत
उत्तमस्वरेयम्स्वरेवस्वरेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरिष्यतिस्वरिष्यतःस्वरिष्यन्ति
मध्यमस्वरिष्यसिस्वरिष्यथःस्वरिष्यथ
उत्तमस्वरिष्यामिस्वरिष्यावःस्वरिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरिता / स्वर्तास्वरितारौ / स्वर्तारौस्वरितारः / स्वर्तारः
मध्यमस्वरितासि / स्वर्तासिस्वरितास्थः / स्वर्तास्थःस्वरितास्थ / स्वर्तास्थ
उत्तमस्वरितास्मि / स्वर्तास्मिस्वरितास्वः / स्वर्तास्वःस्वरितास्मः / स्वर्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसस्वारसस्वरतुःसस्वरुः
मध्यमसस्वरिथ / सस्वर्थसस्वरथुःसस्वर
उत्तमसस्वर / सस्वारसस्वरिवसस्वरिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्वारीत् / अस्वारीद् / अस्वार्षीत् / अस्वार्षीद्अस्वारिष्टाम् / अस्वार्ष्टाम्अस्वारिषुः / अस्वार्षुः
मध्यमअस्वारीः / अस्वार्षीःअस्वारिष्टम् / अस्वार्ष्टम्अस्वारिष्ट / अस्वार्ष्ट
उत्तमअस्वारिषम् / अस्वार्षम्अस्वारिष्व / अस्वार्ष्वअस्वारिष्म / अस्वार्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वर्यात् / स्वर्याद्स्वर्यास्ताम्स्वर्यासुः
मध्यमस्वर्याःस्वर्यास्तम्स्वर्यास्त
उत्तमस्वर्यासम्स्वर्यास्वस्वर्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्वरिष्यत् / अस्वरिष्यद्अस्वरिष्यताम्अस्वरिष्यन्
मध्यमअस्वरिष्यःअस्वरिष्यतम्अस्वरिष्यत
उत्तमअस्वरिष्यम्अस्वरिष्यावअस्वरिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें