॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
अंग्रेज़ी: to leap,to jump, to be wicked,to treat with violence, to rape, to do crime
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हठतात् / हठताद् / हठतु | हठताम् | हठन्तु |
| मध्यम | हठ / हठतात् / हठताद् | हठतम् | हठत |
| उत्तम | हठानि | हठाव | हठाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हठति · लिट्: जहाठ · लुट्: हठिता · लृट्: हठिष्यति · लोट्: हठतात् · लङ्: अहठत् · विधिलिङ्: हठेत् · आशीर्लिङ्: हठ्यात् · लुङ्: अहठीत् · लृङ्: अहठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हठन · ण्वुल्: हाठकः · तृच्: हठिता · ण्यत्: हाठ्यः · तव्य: हठितव्यः · अनीयर्: हठनीयः · क्त: हठितः · क्तवतु: हठितवान् · शतृ: हठन् · स्य-शतृ: हठिष्यन् · क्त्वा: हठित्वा · ल्यप्: प्रहठ्य · तुमुन्: हठितुम् · णमुल्: हाठम् · घञ्: हाठः · क्तिन्: हट्टि · क्वसु: जहठ्वान्
अर्थ: मोची की रांपी
संस्कृत: चर्मखण्डनशस्त्रम् · पर्याय: चर्मप्रभेधिका
व्युत्पत्ति: आ+ऋ+घञ्+ टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आरा | आरे | आराः |
| द्वितीया | आराम् | आरे | आराः |
| तृतीया | आरया | आराभ्याम् | आराभिः |
| चतुर्थी | आरायै | आराभ्याम् | आराभ्यः |
| पञ्चमी | आरायाः | आराभ्याम् | आराभ्यः |
| षष्ठी | आरायाः | आरयोः | आराणाम् |
| सप्तमी | आरायाम् | आरयोः | आरासु |
| सम्बोधन | हे आरे | हे आरे | हे आराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
हठत 📚 ➤ फुदकना, दुष्ट होना, घातकी होना, बलात्कार करना, जुल्म करना
संस्कृत: प्लुतिशठत्वयोः बलात्कारे च
आरा 📚 ➤ मोची की रांपी
संस्कृत: चर्मखण्डनशस्त्रम् · पर्याय: चर्मप्रभेधिका
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हठ् 📚 | (only in Dhātup. ix, 50; prob. artificial) cl. 1. P. हठति, to leap, ju… | 🔵🟣 |
| आरा 📚 | एक लोहे की दाँतीदार पटरी जिससे रेत कर लकड़ी चीरी जाती है । इसके दोनों … | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आरा |
चमड़ा काटने की सुतारी (२.१०.३५) — चर्मप्रभेदिका |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| हठतारा | हठत + आरा | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड