॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हाथ में आया हुआ, अधिकार में आया हुआ, प्राप्त, गृहीत
व्युत्पत्ति: हस्तः-गत
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हस्तगतः | हस्तगतौ | हस्तगताः |
| द्वितीया | हस्तगतम् | हस्तगतौ | हस्तगतान् |
| तृतीया | हस्तगतेन | हस्तगताभ्याम् | हस्तगतैः |
| चतुर्थी | हस्तगताय | हस्तगताभ्याम् | हस्तगतेभ्यः |
| पञ्चमी | हस्तगतात् / हस्तगताद् | हस्तगताभ्याम् | हस्तगतेभ्यः |
| षष्ठी | हस्तगतस्य | हस्तगतयोः | हस्तगतानाम् |
| सप्तमी | हस्तगते | हस्तगतयोः | हस्तगतेषु |
| सम्बोधन | हे हस्तगत | हे हस्तगतौ | हे हस्तगताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| हस्तगत | हस्तगत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: हस्तगत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
हस्तगत 📚 ➤ हाथ में आया हुआ, अधिकार में आया हुआ, प्राप्त, गृहीत
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हस्तगत 📚 | हाथ में आया हुआ । प्राप्त । लब्ध । हासिल । जैसे,—वह पुस्तक किसी प्रकार… | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड