॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पलतात् / पलताद् / पलतु | पलताम् | पलन्तु |
| मध्यम | पल / पलतात् / पलताद् | पलतम् | पलत |
| उत्तम | पलानि | पलाव | पलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पलति · लिट्: पपाल · लुट्: पलिता · लृट्: पलिष्यति · लोट्: पलतात् · लङ्: अपलत् · विधिलिङ्: पलेत् · आशीर्लिङ्: पल्यात् · लुङ्: अपालीत् · लृङ्: अपलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पलन · ण्वुल्: पालकः · तृच्: पलिता · ण्यत्: पाल्यः · तव्य: पलितव्यः · अनीयर्: पलनीयः · क्त: पलितः · क्तवतु: पलितवान् · शतृ: पलन् · स्य-शतृ: पलिष्यन् · क्त्वा: पलित्वा · ल्यप्: प्रपल्य · तुमुन्: पलितुम् · णमुल्: पालम् · घञ्: पालः · क्तिन्: पल्ति · क्वसु: पेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| हिम-उपल | समास: हिम + पल् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: उत् + पल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: उपल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | पल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + पल् + अच् |
हिमउपल 📚हिम 📚पल् ➤ हिम (ठंडा, शीतल, सर्द, तुषारयुक्त, ओसीला) + पल् (जाना)
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हिम 📚 | पाला । बर्फ । जल का बह ठोस रूप जो सरदी से जमने के कारण होता है । तुषार | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| पल् 📚 | cl. 1. P. पलति, to go, Dhātup. xx, 9 (perhaps invented to account for … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| हिम |
ओस/पाले के नाम (१.३.२०) — अवश्याय, नीहार, तुषार, तुहिन, प्रालेय, मिहिका, बर्फ़, हिमसंहति ठण्डी वस्तु के अर्थ में (१.३.२१) — सुषीम, शिशिर, जड, तुषार, शीतल, शीत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड