॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आहुति के रूप में आग में डाला हुआ, यज्ञीय भेंट के रूप में होम किया हुआ
संस्कृत: दानादानयोः आदाने प्रीणने च
अंग्रेज़ी: to sacrifice,to eat, to consume
व्युत्पत्ति: हु + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हुता | हुते | हुताः |
| द्वितीया | हुताम् | हुते | हुताः |
| तृतीया | हुतया | हुताभ्याम् | हुताभिः |
| चतुर्थी | हुतायै | हुताभ्याम् | हुताभ्यः |
| पञ्चमी | हुतायाः | हुताभ्याम् | हुताभ्यः |
| षष्ठी | हुतायाः | हुतयोः | हुतानाम् |
| सप्तमी | हुतायाम् | हुतयोः | हुतासु |
| सम्बोधन | हे हुते | हे हुते | हे हुताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जुहोति | जुहुतः | जुह्वति |
| मध्यम | जुहोषि | जुहुथः | जुहुथ |
| उत्तम | जुहोमि | जुहुवः | जुहुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जुहोति · लिट्: जुहवाञ्चकार · लुट्: होता · लृट्: होष्यति · लोट्: जुहुतात् · लङ्: अजुहोत् · विधिलिङ्: जुहुयात् · आशीर्लिङ्: हूयात् · लुङ्: अहौषीत् · लृङ्: अहोष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हवन · ण्वुल्: हावकः · तृच्: होता · यत्: हव्यः · ण्यत्: हाव्यः · तव्य: होतव्यः · अनीयर्: हवनीयः · क्त: हुतः · क्तवतु: हुतवान् · शतृ: जुह्वत्/जुह्वद् · स्य-शतृ: होष्यन् · क्त्वा: हुत्वा · ल्यप्: प्रहुत्य · तुमुन्: होतुम् · णमुल्: हावम् · क्तिन्: हुति · क्वसु: जुहवाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| हुता | हुता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हु + क्त 📚 अन्य सम्भावना: हुता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हु + क्त | हुता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: हु + क्त |
हुता 📚 ➤ आहुति के रूप में आग में डाला हुआ, यज्ञीय भेंट के रूप में होम किया हुआ
संस्कृत: दानादानयोः आदाने प्रीणने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| हुता 📚 | पु † क्रि॰ अ॰ 'होना' क्रिया का पुरानी अवधी हिंदी का भूतकालिक रूप । था | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड