॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स्मरण करना, याद करना, चिन्तन करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: स्मरणे
अंग्रेज़ी: remembering, proficient.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अधीयत् / अधीयद् | अधीयती | अधीयन्ति |
| द्वितीया | अधीयत् / अधीयद् | अधीयती | अधीयन्ति |
| तृतीया | अधीयता | अधीयद्भ्याम् | अधीयद्भिः |
| चतुर्थी | अधीयते | अधीयद्भ्याम् | अधीयद्भ्यः |
| पञ्चमी | अधीयतः | अधीयद्भ्याम् | अधीयद्भ्यः |
| षष्ठी | अधीयतः | अधीयतोः | अधीयताम् |
| सप्तमी | अधीयति | अधीयतोः | अधीयत्सु |
| सम्बोधन | हे अधीयत् / हे अधीयद् | हे अधीयती | हे अधीयन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अध्येति | अधीतः | अधियन्ति / अधीयन्ति |
| मध्यम | अध्येषि | अधीथः | अधीथ |
| उत्तम | अध्येमि | अधीवः | अधीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अध्येति · लिट्: अधीयाय · लुट्: अध्येता · लृट्: अध्येष्यति · लोट्: अधीतात् · लङ्: अध्यैत् · विधिलिङ्: अधीयात् · आशीर्लिङ्: अधीयात् · लुङ्: अध्यगात् · लृङ्: अध्यैष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अध्ययन · ण्वुल्: अध्यायकः · तृच्: अध्येता · यत्: अध्येयः · तव्य: अध्येतव्यः · अनीयर्: अध्ययनीयः · क्त: अधीतः · क्तवतु: अधीतवान् · शतृ: अधियन् · स्य-शतृ: अध्येष्यन् · ल्यप्: अधीत्य · तुमुन्: अध्येतुम् · णमुल्: अध्यायम् · क्तिन्: अधीति · क्वसु: अधीयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अधीयत् | अधीयत् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इ + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: अधीयत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + शतृ | अधीयत् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + शतृ |
अधीयत् 📚 ➤ स्मरण करना, याद करना, चिन्तन करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: स्मरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अधीयत् 📚 | mfn. remembering, proficient | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड