॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अग्नि
संस्कृत: पर्याय: लोह, शस्त्रक, तीक्ष्ण, पिण्ड, कालायस
व्युत्पत्ति: इ+असुन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अयान् | अयांसौ | अयांसः |
| द्वितीया | अयांसम् | अयांसौ | अयसः |
| तृतीया | अयसा | अयोभ्याम् | अयोभिः |
| चतुर्थी | अयसे | अयोभ्याम् | अयोभ्यः |
| पञ्चमी | अयसः | अयोभ्याम् | अयोभ्यः |
| षष्ठी | अयसः | अयसोः | अयसाम् |
| सप्तमी | अयसि | अयसोः | अयस्सु / अयःसु |
| सम्बोधन | हे अयन् | हे अयांसौ | हे अयांसः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: खिन्नता
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अनपअयन् 📚अनप 📚अयस् ➤ अनप (- नास्ति आपो यस्य यत्र वा जलहीन) + अयस् (अग्नि)
संस्कृत: पर्याय: लोह, शस्त्रक, तीक्ष्ण, पिण्ड, कालायस
ई 📚 ➤ खिन्नता
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अयस् |
लोहा (२.९.९८) — लोह, शस्त्रक, तीक्ष्ण, पिण्ड, कालायस, अश्मसार |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अनपायनी | अनप + अयन् | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| अनपायनी | अयन् + ई | हल्-अच् संयोग | — |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड