॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निन्दा, भर्त्सना, कलंक
संस्कृत: जुगुप्सा, अज्ञः, निन्दा · पर्याय: अवर्ण, आक्षेप, निर्वाद, परीवाद, उपक्रोश
व्युत्पत्ति: अप+वद्+घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अपवादः | अपवादौ | अपवादाः |
| द्वितीया | अपवादम् | अपवादौ | अपवादान् |
| तृतीया | अपवादेन | अपवादाभ्याम् | अपवादैः |
| चतुर्थी | अपवादाय | अपवादाभ्याम् | अपवादेभ्यः |
| पञ्चमी | अपवादात् / अपवादाद् | अपवादाभ्याम् | अपवादेभ्यः |
| षष्ठी | अपवादस्य | अपवादयोः | अपवादानाम् |
| सप्तमी | अपवादे | अपवादयोः | अपवादेषु |
| सम्बोधन | हे अपवाद | हे अपवादौ | हे अपवादाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अपवाद | अपवाद (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 |
अपवाद 📚 ➤ निन्दा, भर्त्सना, कलंक
संस्कृत: जुगुप्सा, अज्ञः, निन्दा · पर्याय: अवर्ण, आक्षेप, निर्वाद, परीवाद, उपक्रोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अपवाद 📚 | विरोध । प्रतिवाद । खंडन | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अपवाद |
निन्दा के नाम (१.६.१३) — अवर्ण, आक्षेप, निर्वाद, परीवाद, उपक्रोश, जुगुप्सा, कुत्सा, निन्दा |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड