॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मारना,चोट पोहोचाना, तृप्त होना, अनुभव करना, समझना
संस्कृत: मारणतोषणनिशामनेषु
अंग्रेज़ी: to kill, to hurt, to please, to satisfy, to perceive, to understand
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ज्ञातात् / ज्ञाताद् / ज्ञातु | ज्ञाताम् | ज्ञान्तु |
| मध्यम | ज्ञा / ज्ञातात् / ज्ञाताद् | ज्ञातम् | ज्ञात |
| उत्तम | ज्ञानि | ज्ञाव | ज्ञाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ज्ञाति · लिट्: जज्ञौ · लुट्: ज्ञिता · लृट्: ज्ञिष्यति · लोट्: ज्ञातात् · लङ्: अज्ञात् · विधिलिङ्: ज्ञेत् · आशीर्लिङ्: ज्ञायात् · लुङ्: अज्ञासीत् · लृङ्: अज्ञिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ज्ञान · ण्वुल्: ज्ञायकः · तृच्: ज्ञिता · यत्: ज्ञेयः · तव्य: ज्ञितव्यः · अनीयर्: ज्ञानीयः · क्त: ज्ञितः · क्तवतु: ज्ञितवान् · शतृ: ज्ञान् · स्य-शतृ: ज्ञिष्यन् · क्त्वा: ज्ञित्वा · ल्यप्: प्रज्ञाय · तुमुन्: ज्ञितुम् · णमुल्: ज्ञायम् · घञ्: ज्ञायः · क्तिन्: ज्ञाति · क्वसु: जज्ञिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अस-ज्ञा | समास: अस + ज्ञा तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: ज्ञा धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ज्ञ (पुं.) — सम्बोधन, बहुवचन | ज्ञा धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
असज्ञा 📚अस 📚ज्ञ् ➤ अस (जाना, चमकना, लेना) + ज्ञा (मारना,चोट पोहोचाना, तृप्त होना, अनुभव करना, समझना)
संस्कृत: मारणतोषणनिशामनेषु
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड