॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सहेली
संस्कृत: सखी, पङ्क्तिः · पर्याय: आलि, सखी, वयस्या
व्युत्पत्ति: आ+अल्+ङीप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आली | आल्यौ | आल्यः |
| द्वितीया | आलीम् | आल्यौ | आलीः |
| तृतीया | आल्या | आलीभ्याम् | आलीभिः |
| चतुर्थी | आल्यै | आलीभ्याम् | आलीभ्यः |
| पञ्चमी | आल्याः | आलीभ्याम् | आलीभ्यः |
| षष्ठी | आल्याः | आल्योः | आलीनाम् |
| सप्तमी | आल्याम् | आल्योः | आलीषु |
| सम्बोधन | हे आलि | हे आल्यौ | हे आल्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: शासक, स्वामी, मालिक
संस्कृत: शिवः · पर्याय: शम्भु, ईश, पशुपति, शिव, शूलिन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईशानः | ईशानौ | ईशानाः |
| द्वितीया | ईशानम् | ईशानौ | ईशानान् |
| तृतीया | ईशानेन | ईशानाभ्याम् | ईशानैः |
| चतुर्थी | ईशानाय | ईशानाभ्याम् | ईशानेभ्यः |
| पञ्चमी | ईशानात् / ईशानाद् | ईशानाभ्याम् | ईशानेभ्यः |
| षष्ठी | ईशानस्य | ईशानयोः | ईशानानाम् |
| सप्तमी | ईशाने | ईशानयोः | ईशानेषु |
| सम्बोधन | हे ईशान | हे ईशानौ | हे ईशानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईष्टे | ईशाते | ईशते |
| मध्यम | ईशिषे | ईशाथे | ईशिध्वे |
| उत्तम | ईशे | ईश्वहे | ईश्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईष्टे · लिट् (आत्मने.): ईशाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईशिता · लृट् (आत्मने.): ईशिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईष्टाम् · लङ् (आत्मने.): ऐष्ट · विधिलिङ् (आत्मने.): ईशीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईशिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐशिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐशिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईशन · ण्वुल्: ईशकः · तृच्: ईशिता · ण्यत्: ईश्यः · तव्य: ईशितव्यः · अनीयर्: ईशनीयः · क्त: ईशितः · क्तवतु: ईशितवान् · शानच्: ईशानः · क्त्वा: ईशित्वा · ल्यप्: प्रेश्य · तुमुन्: ईशितुम् · णमुल्: ईशम् · घञ्: ईशः · क्तिन्: ईष्टि · क्वसु: ईशाम्बभूवान्
आलि 📚 ➤ सहेली
संस्कृत: सखी, पङ्क्तिः · पर्याय: आलि, सखी, वयस्या
ईशान 📚 ➤ शासक, स्वामी, मालिक
संस्कृत: शिवः · पर्याय: शम्भु, ईश, पशुपति, शिव, शूलिन्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आली 📚 | सखी । सहेली । गोइयाँ । उ॰ एक कहइ नृपसुत तेइआली । सुने जे मुनि संग आए क… | 🟠🔵🟣🟤 |
| ईशान 📚 | स्वामी । अधिति । प्रभु | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| ईशान |
शिव के और नाम (१.१.३७) — ईश्वर, शर्व, शंकर, चन्द्रशेखर, भूतेश, खण्डपरशु, गिरीश, गिरिश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| आलीशान | आलि + ईशान | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड