🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:28 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ईश् (ईशँ)

अदादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 02.0010
धात्वर्थ: ऐश्वर्ये — अधिकार होना, मनानुसार काम करने की शक्ति रखना (to rule,to command,to possess power)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईष्टेईशातेईशते
मध्यमईशिषेईशाथेईशिध्वे
उत्तमईशेईश्वहेईश्महे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईष्टाम्ईशाताम्ईशताम्
मध्यमईशिष्वईशाथाम्ईशिध्वम्
उत्तमईशैईशावहैईशामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐष्टऐशाताम्ऐशत
मध्यमऐष्ठाःऐशाथाम्ऐड्ढ्वम्
उत्तमऐशिऐश्वहिऐश्महि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईशीतईशीयाताम्ईशीरन्
मध्यमईशीथाःईशीयाथाम्ईशीध्वम्
उत्तमईशीयईशीवहिईशीमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईशिष्यतेईशिष्येतेईशिष्यन्ते
मध्यमईशिष्यसेईशिष्येथेईशिष्यध्वे
उत्तमईशिष्येईशिष्यावहेईशिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईशिताईशितारौईशितारः
मध्यमईशितासेईशितासाथेईशिताध्वे
उत्तमईशिताहेईशितास्वहेईशितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईशाञ्चक्रे / ईशामास / ईशाम्बभूवईशाञ्चक्राते / ईशामासतुः / ईशाम्बभूवतुःईशाञ्चक्रिरे / ईशामासुः / ईशाम्बभूवुः
मध्यमईशाञ्चकृषे / ईशामासिथ / ईशाम्बभूविथईशाञ्चक्राथे / ईशामासथुः / ईशाम्बभूवथुःईशाञ्चकृढ्वे / ईशामास / ईशाम्बभूव
उत्तमईशाञ्चक्रे / ईशामास / ईशाम्बभूवईशाञ्चकृवहे / ईशामासिव / ईशाम्बभूविवईशाञ्चकृमहे / ईशामासिम / ईशाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐशिष्टऐशिषाताम्ऐशिषत
मध्यमऐशिष्ठाःऐशिषाथाम्ऐशिध्वम्
उत्तमऐशिषिऐशिष्वहिऐशिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईशिषीष्टईशिषीयास्ताम्ईशिषीरन्
मध्यमईशिषीष्ठाःईशिषीयास्थाम्ईशिषीध्वम्
उत्तमईशिषीयईशिषीवहिईशिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐशिष्यतऐशिष्येताम्ऐशिष्यन्त
मध्यमऐशिष्यथाःऐशिष्येथाम्ऐशिष्यध्वम्
उत्तमऐशिष्येऐशिष्यावहिऐशिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें