॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शान्त करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सान्त्वने · पर्याय: धनुस्, धन्वन्, शरासन, कोदण्ड, कार्मुक
अंग्रेज़ी: to console,to sooth,to pacify
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चापः | चापौ | चापाः |
| द्वितीया | चापम् | चापौ | चापान् |
| तृतीया | चापेन | चापाभ्याम् | चापैः |
| चतुर्थी | चापाय | चापाभ्याम् | चापेभ्यः |
| पञ्चमी | चापात् / चापाद् | चापाभ्याम् | चापेभ्यः |
| षष्ठी | चापस्य | चापयोः | चापानाम् |
| सप्तमी | चापे | चापयोः | चापेषु |
| सम्बोधन | हे चाप | हे चापौ | हे चापाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चपति | चपतः | चपन्ति |
| मध्यम | चपसि | चपथः | चपथ |
| उत्तम | चपामि | चपावः | चपामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चपति · लिट्: चचाप · लुट्: चपिता · लृट्: चपिष्यति · लोट्: चपतात् · लङ्: अचपत् · विधिलिङ्: चपेत् · आशीर्लिङ्: चप्यात् · लुङ्: अचपीत् · लृङ्: अचपिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चपन · ण्वुल्: चापकः · तृच्: चपिता · यत्: चप्यः · तव्य: चपितव्यः · अनीयर्: चपनीयः · क्त: चपितः · क्तवतु: चपितवान् · शतृ: चपन् · स्य-शतृ: चपिष्यन् · क्त्वा: चपित्वा · ल्यप्: प्रचप्य · तुमुन्: चपितुम् · णमुल्: चापम् · घञ्: चापः · क्तिन्: चप्ति · क्वसु: चेपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आलु-उचाप | समास: आलु + चाप तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चाप (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + चप् + घञ् 📚 |
आलुउचाप 📚आलु 📚चाप ➤ आलु (आबनूस, काला आबनूस) + चाप (शान्त करना (भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: सान्त्वने · पर्याय: धनुस्, धन्वन्, शरासन, कोदण्ड, कार्मुक
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आलु 📚 | एक प्रकार का मूल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चाप 📚 | सोने की वे कीलें जिन्हें लोग अगले दाँतों पर जड़वाते हैं | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आलु |
झारी/करवा (२.९.३१) — कर्करी, गलन्तिका |
| चाप |
धनुष (२.८.८३) — धनुस्, धन्वन्, शरासन, कोदण्ड, कार्मुक, इष्वास |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| आलूचाप | आलु + उचाप | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड