॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कामना किया गया, चाहा गया, जी से चाहा हुआ, अभिलषित
संस्कृत: देवपूजासङ्गतिकरणदानेषु
अंग्रेज़ी: to sacrifice, to offer to a deity, to worship, to get associated with, to give
व्युत्पत्ति: इष्-क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | इष्टा | इष्टे | इष्टाः |
| द्वितीया | इष्टाम् | इष्टे | इष्टाः |
| तृतीया | इष्टया | इष्टाभ्याम् | इष्टाभिः |
| चतुर्थी | इष्टायै | इष्टाभ्याम् | इष्टाभ्यः |
| पञ्चमी | इष्टायाः | इष्टाभ्याम् | इष्टाभ्यः |
| षष्ठी | इष्टायाः | इष्टयोः | इष्टानाम् |
| सप्तमी | इष्टायाम् | इष्टयोः | इष्टासु |
| सम्बोधन | हे इष्टे | हे इष्टे | हे इष्टाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यजति | यजतः | यजन्ति |
| मध्यम | यजसि | यजथः | यजथ |
| उत्तम | यजामि | यजावः | यजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: यजति · लट् (आत्मने.): यजते · लिट्: इयाज · लिट् (आत्मने.): ईजे · लुट्: यष्टा · लुट् (आत्मने.): यष्टा · लृट्: यक्ष्यति · लृट् (आत्मने.): यक्ष्यते · लोट्: यजतात् · लोट् (आत्मने.): यजताम् · लङ्: अयजत् · लङ् (आत्मने.): अयजत · विधिलिङ्: यजेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): यजेत · आशीर्लिङ्: इज्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): यक्षीष्ट · लुङ्: अयाक्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अयष्ट · लृङ्: अयक्ष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अयक्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यजन · ण्वुल्: याजकः · तृच्: यष्टा · ण्यत्: याज्यः · तव्य: यष्टव्यः · अनीयर्: यजनीयः · क्त: इष्टः · क्तवतु: इष्टवान् · शतृ: यजन् · स्य-शतृ: यक्ष्यन् · शानच्: यजमानः · क्त्वा: इष्ट्वा · ल्यप्: प्रेज्य · तुमुन्: यष्टुम् · णमुल्: याजम् · घञ्: यागः · क्तिन्: इष्टि · क्वसु: ईजिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| इष्टा | इष्टा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: यज् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: इष्टा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: यज् + क्त | इष्टा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: यज् + क्त |
इष्टा 📚 ➤ कामना किया गया, चाहा गया, जी से चाहा हुआ, अभिलषित
संस्कृत: देवपूजासङ्गतिकरणदानेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| इष्टा 📚 | प्रिया । प्रेमिका | 🟠🔵🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड