॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शासक, स्वामी, मालिक
संस्कृत: शिवः · पर्याय: शम्भु, ईश, पशुपति, शिव, शूलिन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईशानः | ईशानौ | ईशानाः |
| द्वितीया | ईशानम् | ईशानौ | ईशानान् |
| तृतीया | ईशानेन | ईशानाभ्याम् | ईशानैः |
| चतुर्थी | ईशानाय | ईशानाभ्याम् | ईशानेभ्यः |
| पञ्चमी | ईशानात् / ईशानाद् | ईशानाभ्याम् | ईशानेभ्यः |
| षष्ठी | ईशानस्य | ईशानयोः | ईशानानाम् |
| सप्तमी | ईशाने | ईशानयोः | ईशानेषु |
| सम्बोधन | हे ईशान | हे ईशानौ | हे ईशानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईष्टे | ईशाते | ईशते |
| मध्यम | ईशिषे | ईशाथे | ईशिध्वे |
| उत्तम | ईशे | ईश्वहे | ईश्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईष्टे · लिट् (आत्मने.): ईशाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईशिता · लृट् (आत्मने.): ईशिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईष्टाम् · लङ् (आत्मने.): ऐष्ट · विधिलिङ् (आत्मने.): ईशीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईशिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐशिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐशिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईशन · ण्वुल्: ईशकः · तृच्: ईशिता · ण्यत्: ईश्यः · तव्य: ईशितव्यः · अनीयर्: ईशनीयः · क्त: ईशितः · क्तवतु: ईशितवान् · शानच्: ईशानः · क्त्वा: ईशित्वा · ल्यप्: प्रेश्य · तुमुन्: ईशितुम् · णमुल्: ईशम् · घञ्: ईशः · क्तिन्: ईष्टि · क्वसु: ईशाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ईशानः | ईशान (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईश् + शानच् 📚 |
ईशानः 📚 ➤ शासक, स्वामी, मालिक
संस्कृत: शिवः · पर्याय: शम्भु, ईश, पशुपति, शिव, शूलिन्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ईशान 📚 | स्वामी । अधिति । प्रभु | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| ईशान |
शिव के और नाम (१.१.३७) — ईश्वर, शर्व, शंकर, चन्द्रशेखर, भूतेश, खण्डपरशु, गिरीश, गिरिश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड