॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बहना, झरना, ढोना, ढो ले जाना
संस्कृत: प्रापणे
अंग्रेज़ी: to flow, to propel, to carry, to haul, to drag
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वहतात् / वहताद् / वहतु | वहताम् | वहन्तु |
| मध्यम | वह / वहतात् / वहताद् | वहतम् | वहत |
| उत्तम | वहानि | वहाव | वहाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वहति · लट् (आत्मने.): वहते · लिट्: उवाह · लिट् (आत्मने.): ऊहे · लुट्: वोढा · लुट् (आत्मने.): वोढा · लृट्: वक्ष्यति · लृट् (आत्मने.): वक्ष्यते · लोट्: वहतात् · लोट् (आत्मने.): वहताम् · लङ्: अवहत् · लङ् (आत्मने.): अवहत · विधिलिङ्: वहेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): वहेत · आशीर्लिङ्: उह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वक्षीष्ट · लुङ्: अवाक्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अवोढ · लृङ्: अवक्ष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवक्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वहन · ण्वुल्: वाहकः · तृच्: वोढा · यत्: वह्यः · ण्यत्: वाह्यः · तव्य: वोढव्यः · अनीयर्: वहनीयः · क्त: ऊढः · क्तवतु: ऊढवान् · शतृ: वहन् · स्य-शतृ: वक्ष्यन् · शानच्: वहमानः · क्त्वा: ऊढ्वा · ल्यप्: प्रोह्य · तुमुन्: वोढुम् · णमुल्: वाहम् · घञ्: वाहः · क्तिन्: ऊढि · क्वसु: ऊहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ऊर्ज-वह | समास: ऊर्ज + वह् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: वह् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | वह (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
ऊर्जवह 📚ऊर्ज 📚वह् ➤ ऊर्ज (कार्तिक का महीना) + वह् (बहना, झरना, ढोना, ढो ले जाना)
संस्कृत: प्रापणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऊर्ज 📚 | बलवान । शक्तिमान । बली | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| वह् 📚 | cl. 1. P. Ā. (Dhātup. xxiii, 35) वहति, ˚ते (in later language Ā. only… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| ऊर्ज |
कार्तिक के (१.४.१९) — बाहुल, कार्तिकिक, हेमन्त, शिशिर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड