॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, कठिन होना, इन्द्रिय का बलघट जाना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु
अंग्रेज़ी: to go, to become weak, to lose power of senses, to harden
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऋच्छः | ऋच्छौ | ऋच्छाः |
| द्वितीया | ऋच्छम् | ऋच्छौ | ऋच्छान् |
| तृतीया | ऋच्छेन | ऋच्छाभ्याम् | ऋच्छैः |
| चतुर्थी | ऋच्छाय | ऋच्छाभ्याम् | ऋच्छेभ्यः |
| पञ्चमी | ऋच्छात् / ऋच्छाद् | ऋच्छाभ्याम् | ऋच्छेभ्यः |
| षष्ठी | ऋच्छस्य | ऋच्छयोः | ऋच्छानाम् |
| सप्तमी | ऋच्छे | ऋच्छयोः | ऋच्छेषु |
| सम्बोधन | हे ऋच्छ | हे ऋच्छौ | हे ऋच्छाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋच्छति | ऋच्छतः | ऋच्छन्ति |
| मध्यम | ऋच्छसि | ऋच्छथः | ऋच्छथ |
| उत्तम | ऋच्छामि | ऋच्छावः | ऋच्छामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋच्छति · लिट्: आनर्च्छ · लुट्: ऋच्छिता · लृट्: ऋच्छिष्यति · लोट्: ऋच्छतात् · लङ्: आर्च्छत् · विधिलिङ्: ऋच्छेत् · आशीर्लिङ्: ऋच्छ्यात् · लुङ्: आर्च्छीत् · लृङ्: आर्च्छिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऋच्छन · ण्वुल्: ऋच्छकः · तृच्: ऋच्छिता · तव्य: ऋच्छितव्यः · अनीयर्: ऋच्छनीयः · क्त: ऋच्छितः · क्तवतु: ऋच्छितवान् · शतृ: ऋच्छन् · स्य-शतृ: ऋच्छिष्यन् · क्त्वा: ऋच्छित्वा · ल्यप्: प्रार्छ्य · तुमुन्: ऋच्छितुम् · णमुल्: ऋच्छम् · घञ्: ऋच्छः · क्तिन्: ऋष्टि · क्वसु: आनृच्छिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ऋच्छः | ऋच्छ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ऋच्छ् + घञ् 📚 |
ऋच्छः 📚 ➤ जाना, कठिन होना, इन्द्रिय का बलघट जाना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऋच्छ 📚 | पु संज्ञा पुं॰ | 🟠🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड