🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:35:03 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ऋच्छ् (ऋछँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0016
धात्वर्थ: गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु — जाना, कठिन होना, इन्द्रिय का बलघट जाना (to go, to become weak, to lose power of senses, to harden)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छतिऋच्छतःऋच्छन्ति
मध्यमऋच्छसिऋच्छथःऋच्छथ
उत्तमऋच्छामिऋच्छावःऋच्छामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छतात् / ऋच्छताद् / ऋच्छतुऋच्छताम्ऋच्छन्तु
मध्यमऋच्छ / ऋच्छतात् / ऋच्छताद्ऋच्छतम्ऋच्छत
उत्तमऋच्छानिऋच्छावऋच्छाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्च्छत् / आर्च्छद् / आर्छत् / आर्छद्आर्च्छताम् / आर्छताम्आर्च्छन् / आर्छन्
मध्यमआर्च्छः / आर्छःआर्च्छतम् / आर्छतम्आर्च्छत / आर्छत
उत्तमआर्च्छम् / आर्छम्आर्च्छाव / आर्छावआर्च्छाम / आर्छाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छेत् / ऋच्छेद्ऋच्छेताम्ऋच्छेयुः
मध्यमऋच्छेःऋच्छेतम्ऋच्छेत
उत्तमऋच्छेयम्ऋच्छेवऋच्छेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छिष्यतिऋच्छिष्यतःऋच्छिष्यन्ति
मध्यमऋच्छिष्यसिऋच्छिष्यथःऋच्छिष्यथ
उत्तमऋच्छिष्यामिऋच्छिष्यावःऋच्छिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छिताऋच्छितारौऋच्छितारः
मध्यमऋच्छितासिऋच्छितास्थःऋच्छितास्थ
उत्तमऋच्छितास्मिऋच्छितास्वःऋच्छितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआनर्च्छ / आनर्छआनर्च्छतुः / आनर्छतुःआनर्च्छुः / आनर्छुः
मध्यमआनर्च्छिथ / आनर्छिथआनर्च्छथुः / आनर्छथुःआनर्च्छ / आनर्छ
उत्तमआनर्च्छ / आनर्छआनर्च्छिव / आनर्छिवआनर्च्छिम / आनर्छिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्च्छीत् / आर्च्छीद् / आर्छीत् / आर्छीद्आर्च्छिष्टाम् / आर्छिष्टाम्आर्च्छिषुः / आर्छिषुः
मध्यमआर्च्छीः / आर्छीःआर्च्छिष्टम् / आर्छिष्टम्आर्च्छिष्ट / आर्छिष्ट
उत्तमआर्च्छिषम् / आर्छिषम्आर्च्छिष्व / आर्छिष्वआर्च्छिष्म / आर्छिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऋच्छ्यात् / ऋच्छ्याद्ऋच्छ्यास्ताम्ऋच्छ्यासुः
मध्यमऋच्छ्याःऋच्छ्यास्तम्ऋच्छ्यास्त
उत्तमऋच्छ्यासम्ऋच्छ्यास्वऋच्छ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्च्छिष्यत् / आर्च्छिष्यद् / आर्छिष्यत् / आर्छिष्यद्आर्च्छिष्यताम् / आर्छिष्यताम्आर्च्छिष्यन् / आर्छिष्यन्
मध्यमआर्च्छिष्यः / आर्छिष्यःआर्च्छिष्यतम् / आर्छिष्यतम्आर्च्छिष्यत / आर्छिष्यत
उत्तमआर्च्छिष्यम् / आर्छिष्यम्आर्च्छिष्याव / आर्छिष्यावआर्च्छिष्याम / आर्छिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें