॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, कठिन होना, इन्द्रिय का बलघट जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु
अंग्रेज़ी: to go, to become weak, to lose power of senses, to harden
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऋच्छकः | ऋच्छकौ | ऋच्छकाः |
| द्वितीया | ऋच्छकम् | ऋच्छकौ | ऋच्छकान् |
| तृतीया | ऋच्छकेन | ऋच्छकाभ्याम् | ऋच्छकैः |
| चतुर्थी | ऋच्छकाय | ऋच्छकाभ्याम् | ऋच्छकेभ्यः |
| पञ्चमी | ऋच्छकात् / ऋच्छकाद् | ऋच्छकाभ्याम् | ऋच्छकेभ्यः |
| षष्ठी | ऋच्छकस्य | ऋच्छकयोः | ऋच्छकानाम् |
| सप्तमी | ऋच्छके | ऋच्छकयोः | ऋच्छकेषु |
| सम्बोधन | हे ऋच्छक | हे ऋच्छकौ | हे ऋच्छकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋच्छति | ऋच्छतः | ऋच्छन्ति |
| मध्यम | ऋच्छसि | ऋच्छथः | ऋच्छथ |
| उत्तम | ऋच्छामि | ऋच्छावः | ऋच्छामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋच्छति · लिट्: आनर्च्छ · लुट्: ऋच्छिता · लृट्: ऋच्छिष्यति · लोट्: ऋच्छतात् · लङ्: आर्च्छत् · विधिलिङ्: ऋच्छेत् · आशीर्लिङ्: ऋच्छ्यात् · लुङ्: आर्च्छीत् · लृङ्: आर्च्छिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऋच्छन · ण्वुल्: ऋच्छकः · तृच्: ऋच्छिता · तव्य: ऋच्छितव्यः · अनीयर्: ऋच्छनीयः · क्त: ऋच्छितः · क्तवतु: ऋच्छितवान् · शतृ: ऋच्छन् · स्य-शतृ: ऋच्छिष्यन् · क्त्वा: ऋच्छित्वा · ल्यप्: प्रार्छ्य · तुमुन्: ऋच्छितुम् · णमुल्: ऋच्छम् · घञ्: ऋच्छः · क्तिन्: ऋष्टि · क्वसु: आनृच्छिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ऋच्छक | ऋच्छक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऋच्छ् + ण्वुल् 📚 अन्य सम्भावना: ऋच्छक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऋच्छ् + ण्वुल् |
ऋच्छक 📚 ➤ जाना, कठिन होना, इन्द्रिय का बलघट जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऋच्छक 📚 | (?), Kāś. on Pāṇ. vi, 1, 91 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड