॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ खान
संस्कृत: रत्नाद्युत्पत्तिस्थानम् · पर्याय: खनि
व्युत्पत्ति: आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आकरः | आकरौ | आकराः |
| द्वितीया | आकरम् | आकरौ | आकरान् |
| तृतीया | आकरेण | आकराभ्याम् | आकरैः |
| चतुर्थी | आकराय | आकराभ्याम् | आकरेभ्यः |
| पञ्चमी | आकरात् / आकराद् | आकराभ्याम् | आकरेभ्यः |
| षष्ठी | आकरस्य | आकरयोः | आकराणाम् |
| सप्तमी | आकरे | आकरयोः | आकरेषु |
| सम्बोधन | हे आकर | हे आकरौ | हे आकराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कल-आकर | समास: कल + आकर कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: आकर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 |
कलआकर 📚कल 📚आकर ➤ कल (कल्(कड्)-घञ्,अवृद्धिः,डलयोरभेदः) + आकर (आकुर्वन्त्यस्मिन्- आ-कृ-घ खान)
संस्कृत: रत्नाद्युत्पत्तिस्थानम् · पर्याय: खनि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कल 📚 | अव्यक्त मधुर ध्वनि । जैसे—कोयल की कूक, भौंरों की गुंजार । यौ॰—कलकंठ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| आकर 📚 | खानि । उत्पत्तिस्थान | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कल | |
| आकर |
खान (२.३.७) — खनि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कलाकर | कल + आकर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड