॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फेंक देना
संस्कृत: विक्षेपे
अंग्रेज़ी: to discard, to throw away
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अकिरत् / अकिरद् | अकिरताम् | अकिरन् |
| मध्यम | अकिरः | अकिरतम् | अकिरत |
| उत्तम | अकिरम् | अकिराव | अकिराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: किरति · लिट्: चकार · लुट्: करिता · लृट्: करिष्यति · लोट्: किरतात् · लङ्: अकिरत् · विधिलिङ्: किरेत् · आशीर्लिङ्: कीर्यात् · लुङ्: अकारीत् · लृङ्: अकरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: करण · ण्वुल्: कारकः · तृच्: करीता · ण्यत्: कार्यः · तव्य: करीतव्यः · अनीयर्: करणीयः · क्त: कीर्णः · क्तवतु: कीर्णवान् · शतृ: किरन् · स्य-शतृ: करीष्यन् · क्त्वा: कीर्त्वा · ल्यप्: प्रकीर्य · तुमुन्: करीतुम् · णमुल्: कारम् · क्तिन्: कीर्णि · क्वसु: चिकीर्वान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एति | इतः | यन्ति |
| मध्यम | एषि | इथः | इथ |
| उत्तम | एमि | इवः | इमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| किरत् | कॄ धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: किरत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कॄ + शतृ | किरत् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कॄ + शतृ |
| इमः | इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, बहुवचन 📚 |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कॄ 📚 | cl. 6. P. किरति (Pāṇ. vii, 1, 100; perf. -चकार, Pāṇ. vii, 4, 11, Kāś.… | 🔵🟣🟢🟤 |
| इम 📚 | पु क्रि॰ वि॰ दे॰ 'इमि' | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| किरतिम | किरत् + इमः | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड