॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खोदना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अवदारणे
अंग्रेज़ी: to dig
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खनति | खनतः | खनन्ति |
| मध्यम | खनसि | खनथः | खनथ |
| उत्तम | खनामि | खनावः | खनामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खनति · लट् (आत्मने.): खनते · लिट्: चखान · लिट् (आत्मने.): चख्ने · लुट्: खनिता · लुट् (आत्मने.): खनिता · लृट्: खनिष्यति · लृट् (आत्मने.): खनिष्यते · लोट्: खनतात् · लोट् (आत्मने.): खनताम् · लङ्: अखनत् · लङ् (आत्मने.): अखनत · विधिलिङ्: खनेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): खनेत · आशीर्लिङ्: खन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): खनिषीष्ट · लुङ्: अखनीत् · लुङ् (आत्मने.): अखनिष्ट · लृङ्: अखनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अखनिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खनन · ण्वुल्: खानकः · तृच्: खनिता · तव्य: खनितव्यः · अनीयर्: खननीयः · क्त: खातः · क्तवतु: खातवान् · शतृ: खनन् · स्य-शतृ: खनिष्यन् · शानच्: खनमानः · क्त्वा: खात्वा · ल्यप्: प्रखाय · तुमुन्: खनितुम् · णमुल्: खानम् · घञ्: खानः · क्तिन्: खाति · क्वसु: चखन्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खग-खानं | समास: खग + खन् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अव्यय — खन् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: खान (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | खान (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
खगखानं 📚खग 📚खन् ➤ खग (पक्षी) + खन् (खोदना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय))
संस्कृत: अवदारणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खग 📚 | आकाश में चलनेवाली वस्तु या व्यक्ति | 🟠🔵🟢🟤 |
| खन् 📚 | cl. 1. P. खनति (impf. अखनत्; perf. चखान, 3. pl. चख्नुर्, R. i; Ā. चख… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| खग |
पक्षी के नाम (२.५.३४) — विहंग, विहग, विहंगम, विहायस् बाण के नाम (२.८.८६) — पृषत्क, बाण, विशिख, अजिह्मग, आशुग |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड