॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गाते | गाते | गाते |
| मध्यम | गासे | गाथे | गाध्वे |
| उत्तम | गै | गावहे | गामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गाते · लिट् (आत्मने.): जगे · लुट् (आत्मने.): गाता · लृट् (आत्मने.): गास्यते · लोट् (आत्मने.): गाताम् · लङ् (आत्मने.): अगात · विधिलिङ् (आत्मने.): गेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अगास्त · लृङ् (आत्मने.): अगास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गान · ण्वुल्: गायकः · तृच्: गाता · यत्: गेयः · तव्य: गातव्यः · अनीयर्: गानीयः · क्त: गीतः · क्तवतु: गीतवान् · शानच्: गानः · क्त्वा: गीत्वा · ल्यप्: प्रगाय · तुमुन्: गातुम् · णमुल्: गायम् · घञ्: गायः · क्तिन्: गीति · क्वसु: जगिवान्
अर्थ: न गच्छतीति-गम्+ड "चलने में असमर्थ, अगम्य"
संस्कृत: पर्वतः, वृक्षः · पर्याय: महीध्र, शिखरिन्, क्ष्माभृत्, अहार्य, धर
व्युत्पत्ति: - न गच्छतीति-गम्+ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अगः | अगौ | अगाः |
| द्वितीया | अगम् | अगौ | अगान् |
| तृतीया | अगेन | अगाभ्याम् | अगैः |
| चतुर्थी | अगाय | अगाभ्याम् | अगेभ्यः |
| पञ्चमी | अगात् / अगाद् | अगाभ्याम् | अगेभ्यः |
| षष्ठी | अगस्य | अगयोः | अगानाम् |
| सप्तमी | अगे | अगयोः | अगेषु |
| सम्बोधन | हे अग | हे अगौ | हे अगाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: उपघाते
अंग्रेज़ी: to hit, to push down, to throw down, to knock down
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊठतात् / ऊठताद् / ऊठतु | ऊठताम् | ऊठन्तु |
| मध्यम | ऊठ / ऊठतात् / ऊठताद् | ऊठतम् | ऊठत |
| उत्तम | ऊठानि | ऊठाव | ऊठाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊठति · लिट्: ऊठाञ्चकार · लुट्: ऊठिता · लृट्: ऊठिष्यति · लोट्: ऊठतात् · लङ्: औठत् · विधिलिङ्: ऊठेत् · आशीर्लिङ्: ऊठ्यात् · लुङ्: औठीत् · लृङ्: औठिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊठन · ण्वुल्: ऊठकः · तृच्: ऊठिता · ण्यत्: ऊठ्यः · तव्य: ऊठितव्यः · अनीयर्: ऊठनीयः · क्त: ऊठितः · क्तवतु: ऊठितवान् · शतृ: ऊठन् · स्य-शतृ: ऊठिष्यन् · क्त्वा: ऊठित्वा · ल्यप्: प्रोठ्य · तुमुन्: ऊठितुम् · णमुल्: ऊठम् · घञ्: ऊठः · क्तिन्: ऊट्टि · क्वसु: ऊठाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गै | गा धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: गा धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लोट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन |
| अग | अग (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: अग् + अच्) अन्य सम्भावना: अग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन | अग (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| ऊठ | ऊठ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ऊठ (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: ऊठ् + घञ् | उठ् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन |
गै 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
अग 📚 ➤ न गच्छतीति-गम्+ड "चलने में असमर्थ, अगम्य"
संस्कृत: पर्वतः, वृक्षः · पर्याय: महीध्र, शिखरिन्, क्ष्माभृत्, अहार्य, धर
ऊठ 📚 ➤ to hit, to push down, to throw down, to knock down (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: उपघाते
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ग् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अग 📚 | न चलनेवाला । अचर । स्थावर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ऊठ् 📚 | or ऊठ् cl. 1. P. ओठति or ऊठति, to strike or knock down, Dhātup. ix, 54 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| गायगोठ | गै + अग | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
| गायगोठ | अग + ऊठ | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड