॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गाते | गाते | गाते |
| मध्यम | गासे | गाथे | गाध्वे |
| उत्तम | गै | गावहे | गामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गाते · लिट् (आत्मने.): जगे · लुट् (आत्मने.): गाता · लृट् (आत्मने.): गास्यते · लोट् (आत्मने.): गाताम् · लङ् (आत्मने.): अगात · विधिलिङ् (आत्मने.): गेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अगास्त · लृङ् (आत्मने.): अगास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गान · ण्वुल्: गायकः · तृच्: गाता · यत्: गेयः · तव्य: गातव्यः · अनीयर्: गानीयः · क्त: गीतः · क्तवतु: गीतवान् · शानच्: गानः · क्त्वा: गीत्वा · ल्यप्: प्रगाय · तुमुन्: गातुम् · णमुल्: गायम् · घञ्: गायः · क्तिन्: गीति · क्वसु: जगिवान्
अर्थ: ले जाना
संस्कृत: नये
अंग्रेज़ी: to carry
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नरतात् / नरताद् / नरतु | नरताम् | नरन्तु |
| मध्यम | नर / नरतात् / नरताद् | नरतम् | नरत |
| उत्तम | नराणि | नराव | नराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नरति · लिट्: ननार · लुट्: नरिता · लृट्: नरिष्यति · लोट्: नरतात् · लङ्: अनरत् · विधिलिङ्: नरेत् · आशीर्लिङ्: नीर्यात् · लुङ्: अनारीत् · लृङ्: अनरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नरण · ण्वुल्: नारकः · तृच्: नरीता · ण्यत्: नार्यः · तव्य: नरीतव्यः · अनीयर्: नरणीयः · क्त: नीर्णः · क्तवतु: नीर्णवान् · शतृ: नरन् · स्य-शतृ: नरीष्यन् · क्त्वा: नीर्त्वा · ल्यप्: प्रनीर्य · तुमुन्: नरीतुम् · णमुल्: नारम् · क्तिन्: नीर्णि · क्वसु: निनीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गै | गा धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: गा धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लोट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन |
| अप्-आनर | समास: अप् + नॄ तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: आ + नॄ धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + नॄ + अप् |
गै 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ग् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अप् 📚 | जल । पानी | 🟠🔵🟣🟢 |
| नॄ 📚 | cl. 9. P. नृणाति, to lead, Dhātup. xxxi, 25 | 🔵🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अप् |
जल के नाम (१.१०.३) — वार्, वारि, सलिल, कमल, जल, पयस्, कीलाल, अमृत संज्ञा के अर्थ में, कर्ता से भिन्न कारक में और भाव में (३.५.१५) — घञ्, अच्, नङ्, अथुच्, कर्ता, भाव |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| गायबानर | गै + अप् | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
| गायबानर | अप् + आनर | जश्त्व | झलां जशोऽन्ते (८.२.३९) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड