॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उद्यम करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: उद्यमने
अंग्रेज़ी: , Pāṇ. viii, 2, 61; Kāś.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गूर्णः | गूर्णौ | गूर्णाः |
| द्वितीया | गूर्णम् | गूर्णौ | गूर्णान् |
| तृतीया | गूर्णेन | गूर्णाभ्याम् | गूर्णैः |
| चतुर्थी | गूर्णाय | गूर्णाभ्याम् | गूर्णेभ्यः |
| पञ्चमी | गूर्णात् / गूर्णाद् | गूर्णाभ्याम् | गूर्णेभ्यः |
| षष्ठी | गूर्णस्य | गूर्णयोः | गूर्णानाम् |
| सप्तमी | गूर्णे | गूर्णयोः | गूर्णेषु |
| सम्बोधन | हे गूर्ण | हे गूर्णौ | हे गूर्णाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गूर्वति | गूर्वतः | गूर्वन्ति |
| मध्यम | गूर्वसि | गूर्वथः | गूर्वथ |
| उत्तम | गूर्वामि | गूर्वावः | गूर्वामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गूर्वति · लिट्: जुगूर्व · लुट्: गूर्विता · लृट्: गूर्विष्यति · लोट्: गूर्वतात् · लङ्: अगूर्वत् · विधिलिङ्: गूर्वेत् · आशीर्लिङ्: गूर्व्यात् · लुङ्: अगूर्वीत् · लृङ्: अगूर्विष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गूर्वण · ण्वुल्: गूर्वकः · तृच्: गूर्विता · ण्यत्: गूर्व्यः · तव्य: गूर्वितव्यः · अनीयर्: गूर्वणीयः · क्त: गूर्णः · क्तवतु: गूर्णवान् · शतृ: गूर्वन् · स्य-शतृ: गूर्विष्यन् · क्त्वा: गूर्वित्वा · ल्यप्: प्रगूर्व्य · तुमुन्: गूर्वितुम् · णमुल्: गूर्वम् · घञ्: गूर्वः · क्तिन्: गूर्ति · क्वसु: जुगूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गूर्ण | गूर्ण (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: गूर्व् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: गूर्ण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: गूर्व् + क्त |
गूर्ण 📚 ➤ उद्यम करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: उद्यमने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गूर्ण 📚 | कृतज्ञ । आभारी (को॰) | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड