॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगात | अगाताम् | अगात |
| मध्यम | अगाथाः | अगाथाम् | अगाध्वम् |
| उत्तम | अगे | अगावहि | अगामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गाते · लिट् (आत्मने.): जगे · लुट् (आत्मने.): गाता · लृट् (आत्मने.): गास्यते · लोट् (आत्मने.): गाताम् · लङ् (आत्मने.): अगात · विधिलिङ् (आत्मने.): गेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अगास्त · लृङ् (आत्मने.): अगास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गान · ण्वुल्: गायकः · तृच्: गाता · यत्: गेयः · तव्य: गातव्यः · अनीयर्: गानीयः · क्त: गीतः · क्तवतु: गीतवान् · शानच्: गानः · क्त्वा: गीत्वा · ल्यप्: प्रगाय · तुमुन्: गातुम् · णमुल्: गायम् · घञ्: गायः · क्तिन्: गीति · क्वसु: जगिवान्
अर्थ: व् वध करने वाला, हत्या करने वाला, नष्ट करने वाला
व्युत्पत्ति: हन् + क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | हः | ह्नी / हनी | हानि |
| द्वितीया | हः | ह्नी / हनी | हानि |
| तृतीया | ह्ना | होभ्याम् | होभिः |
| चतुर्थी | ह्ने | होभ्याम् | होभ्यः |
| पञ्चमी | ह्नः | होभ्याम् | होभ्यः |
| षष्ठी | ह्नः | ह्नोः | ह्नाम् |
| सप्तमी | ह्नि / हनि | ह्नोः | हःसु / हस्सु |
| सम्बोधन | हे हः | हे ह्नी / हे हनी | हे हानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गे | गा धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: गा (पुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गै + अच् | गा (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन |
| हनी | हन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: हन् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | हन् (नपुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
गे 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
हनी 📚 ➤ व् वध करने वाला, हत्या करने वाला, नष्ट करने वाला
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ग् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| हन् 📚 | मारनेवाला । वध करनेवाला । हननेवाला । (समस्त पदों में प्रयुक्त) । जैसे,… | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड