॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बांधना, गूंथना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie,to bind, to quill, to interlock
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सयः | सयौ | सयाः |
| द्वितीया | सयम् | सयौ | सयान् |
| तृतीया | सयेन | सयाभ्याम् | सयैः |
| चतुर्थी | सयाय | सयाभ्याम् | सयेभ्यः |
| पञ्चमी | सयात् / सयाद् | सयाभ्याम् | सयेभ्यः |
| षष्ठी | सयस्य | सययोः | सयानाम् |
| सप्तमी | सये | सययोः | सयेषु |
| सम्बोधन | हे सय | हे सयौ | हे सयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सिनोति | सिनुतः | सिन्वन्ति |
| मध्यम | सिनोषि | सिनुथः | सिनुथ |
| उत्तम | सिनोमि | सिनुवः / सिन्वः | सिनुमः / सिन्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सिनोति · लट् (आत्मने.): सिनुते · लिट्: सिषाय · लिट् (आत्मने.): सिष्ये · लुट्: सेता · लुट् (आत्मने.): सेता · लृट्: सेष्यति · लृट् (आत्मने.): सेष्यते · लोट्: सिनुतात् · लोट् (आत्मने.): सिनुताम् · लङ्: असिनोत् · लङ् (आत्मने.): असिनुत · विधिलिङ्: सिनुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): सिन्वीत · आशीर्लिङ्: सीयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सेषीष्ट · लुङ्: असैषीत् · लुङ् (आत्मने.): असेष्ट · लृङ्: असेष्यत् · लृङ् (आत्मने.): असेष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सयन · ण्वुल्: सायकः · तृच्: सेता · यत्: सेयः · तव्य: सेतव्यः · अनीयर्: सयनीयः · क्त: सितः · क्तवतु: सितवान् · शतृ: सिन्वन् · स्य-शतृ: सेष्यन् · शानच्: सिन्वानः · क्त्वा: सित्वा · ल्यप्: प्रसित्य · तुमुन्: सेतुम् · णमुल्: सायम् · क्तिन्: सिति · क्वसु: सिषिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चन-सय | समास: चन + सय तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: सय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सि + अच् 📚 अन्य सम्भावना: सय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सि + अच् |
चनसय 📚चन 📚सय ➤ चन (नहीं, न केवल, भी नहीं) + सय (बांधना, गूंथना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चन 📚 | ind. (च न, SV.) and not, also not, even not, not even (this particle … | 🔵🟣🟢🟤 |
| सय 📚 | पु संज्ञा पुं॰ दे॰ 'शत' | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| चन |
अपूर्णता (कोई-कोई) (३.४.३) — चित् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड