॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अरच् एक प्रकार का हरिण
संस्कृत: मृगभेदः · पर्याय: कृष्णसार, रुरु, न्यङ्कु, रङ्कु, शम्बर
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चमरः | चमरौ | चमराः |
| द्वितीया | चमरम् | चमरौ | चमरान् |
| तृतीया | चमरेण | चमराभ्याम् | चमरैः |
| चतुर्थी | चमराय | चमराभ्याम् | चमरेभ्यः |
| पञ्चमी | चमरात् / चमराद् | चमराभ्याम् | चमरेभ्यः |
| षष्ठी | चमरस्य | चमरयोः | चमराणाम् |
| सप्तमी | चमरे | चमरयोः | चमरेषु |
| सम्बोधन | हे चमर | हे चमरौ | हे चमराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, सदैव जाते रहना
संस्कृत: सातत्यगमने
अंग्रेज़ी: to run, to walk with speed, to move continuously
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अततात् / अतताद् / अततु | अतताम् | अतन्तु |
| मध्यम | अत / अततात् / अतताद् | अततम् | अतत |
| उत्तम | अतानि | अताव | अताम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अतति · लिट्: आत · लुट्: अतिता · लृट्: अतिष्यति · लोट्: अततात् · लङ्: आतत् · विधिलिङ्: अतेत् · आशीर्लिङ्: अत्यात् · लुङ्: आतीत् · लृङ्: आतिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अतन · ण्वुल्: आतकः · तृच्: अतिता · ण्यत्: आत्यः · तव्य: अतितव्यः · अनीयर्: अतनीयः · क्त: अतितः · क्तवतु: अतितवान् · शतृ: अतन् · स्य-शतृ: अतिष्यन् · क्त्वा: अतित्वा · ल्यप्: प्रात्य · तुमुन्: अतितुम् · णमुल्: आतम् · घञ्: आतः · क्तिन्: अत्ति · क्वसु: आतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चमरौ | चमर (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: चमर (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन | चमर (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
| अत | अत् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अत् + अच् | अत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अत् + अच् |
चमरौ 📚 ➤ अरच् एक प्रकार का हरिण
संस्कृत: मृगभेदः · पर्याय: कृष्णसार, रुरु, न्यङ्कु, रङ्कु, शम्बर
अत 📚 ➤ जाना, सदैव जाते रहना
संस्कृत: सातत्यगमने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चमर 📚 | सुरा गाय | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अत् 📚 | ind. a prefix said to imply ‘surprise’, probably a contraction of अति,… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| चमर |
कृष्णसार, रुरु, न्यंकु, रंकु, साँभर (शम्बर), रौहिष, गोकर्ण, चीतल (पृषत (२.५.११) — कृष्णसार, रुरु, न्यंकु, रंकु, साँभर, रौहिष, गोकर्ण, चीतल |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चमरावत | चमरौ + अत | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड