॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निगलना, खाना, भक्षण करना
संस्कृत: अदने स्रवणे च
अंग्रेज़ी: to eat,to swallow, to drip,to flow,to dissolve
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गलतात् / गलताद् / गलतु | गलताम् | गलन्तु |
| मध्यम | गल / गलतात् / गलताद् | गलतम् | गलत |
| उत्तम | गलानि | गलाव | गलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गलति · लिट्: जगाल · लुट्: गलिता · लृट्: गलिष्यति · लोट्: गलतात् · लङ्: अगलत् · विधिलिङ्: गलेत् · आशीर्लिङ्: गल्यात् · लुङ्: अगालीत् · लृङ्: अगलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गलन · ण्वुल्: गालकः · तृच्: गलिता · ण्यत्: गाल्यः · तव्य: गलितव्यः · अनीयर्: गलनीयः · क्त: गलितः · क्तवतु: गलितवान् · शतृ: गलन् · स्य-शतृ: गलिष्यन् · क्त्वा: गलित्वा · ल्यप्: प्रगल्य · तुमुन्: गलितुम् · णमुल्: गालम् · घञ्: गालः · क्तिन्: गल्ति · क्वसु: जगल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चर-गल | समास: चर + गल् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: गल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: गल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | गल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: गल् + अच् |
चरगल 📚चर 📚गल् ➤ चर (हिलने-जुलने वाला, जाने वाला, चलने वाला) + गल् (निगलना, खाना, भक्षण करना)
संस्कृत: अदने स्रवणे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चर 📚 | राजा की ओर से नियुक्त किया हुआ वह मनुष्य जिसका काम प्रकाश या गुप्त रूप… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| गल् 📚 | cl. 1. P. ˚लति, to drip, drop, ooze, trickle, distil, Pañcat. v; Brahm… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| चर |
गुप्तचर (२.८.१३) — यथार्हवर्ण, प्रणिधि, अपसर्प, स्पश, गूढपुरुष चलने वाला (जंगम) (३.१.७३) — चरिष्णु, जंगम, त्रस, इंग, चराचर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड